Poniedziałek z Don Kichotami

To już drugi taki wpis, złożony z tego, co podsunęli i zaproponowali przyjaciele, a właściwie, tym razem przyjaciółki.

Zaczęło się wczoraj…

Po południu wpadła na herbatę Ela Kargol i przyniosła…


Nowy element baratarystyczny w mojej kolekcji! I to jaki! Dzieło sztuki! Pierwsze! Don Kichot i Sancho Pansa są z metalu, a pochodzą, podobnie jak dzbanek, z południowej Polski, a dokładniej z Żywca (dzbanek jest oczywiście z gliny i z Bolesławca, tylko kot jest berliński – namalowała go córka Eli, Helcia). Rycerz i giermek zostali przez Elę zamówieni u lokalnego kowala artysty już w lipcu. Potem długo powstawali, potem jeszcze poczta musiała ich dostarczyć do Szczecina, stamtąd po jakimś czasie dojechali autobusem i pociągem (inaczej się nie da – 120 kilometrów na trasie Szczecin-Berlin, jeśli nie masz samochodu albo nie jedziesz konno lub na ośle, pokonujesz z jedną lub dwoma przesiadkami! Już od lat! I jeszcze to parę lat potrwa), a potem jeszcze co najmniej miesiąc czekali, żebyśmy się z Elą spotkały u mnie w domu, bo spotykałyśmy się i owszem, nawet często, ale zawsze daleko. Wczoraj dotarli. Na herbatę i ciasteczka.

Wiecej o nowych przybyszach w jeden z najbliższych poniedziałków.

***

Obrazek nadesłała Christine Ziegler, podobnie jak Ela i Wiadomo Kto, wierna dostarczycielka tekstów, zdjęć, linków i pomysłów:

Tytuł głosi, że obrazek przedstawia typy występujące w teatrach chłopskich. Są to w górnym rzędzie pan dyrektor i młody bohater, w środkowym – komiczna wdówka, używający życia bonvivant, naiwniaczka i intrygant, a w dolnym – ojciec lub opiekun, młoda kochanka i komik.

I to o tego komika chodzi. To przecież Sancho Pansa, prawda?, spytała Christine,

No może nie całkiem, bo SP (czyli Grubas, Brzuchacz) jeździł na osiołku, a nie wozem zaprzężonym w krowę, ale z drugiej strony – tak, to właśnie ten typ postaci z chłopskich teatrzyków musiał posłużyć Cervantesowi za wzór Sancho Pansy. I to właśnie Brzuchacz zapewnia powieści element komiczny. Bo bohater główny jest nader smutny. Nie darmo zwie się Rycerzem Smętnego Oblicza.

Christine znalazła tę ilustrację w Muzeum Karla Valentina i Liesl Karlstadt w Isartor (Wieża nad Isarą) w Monachium: https://www.valentin-karlstadt-musaeum.de/. Jak będziecie w stolicy Bawarii, to koniecznie tam idźcie. Na zachętę pokażę tu jeden z eksponatów:


Tę czterokilogramową ręcznie opisanę cegłę należało okazać, aby wziąć udział w ceremonii otwarcia muzeum Karla Valentina w roku 1959. Wtedy było to tylko muzeum Valentina. Karlstadt jeszcze długo miała żyć.
Karl Valentin (1882-1948) był niemieckim komikiem, Liesl Karlstad (1892-1960) – niemiecką subretką, aktorką kabaretową i filmową. Oboje współpracowali ze sobą przez 25 lat. Byli też parą w życiu, co nie było łatwe dla Liesl, bo Valentin miał żonę i dzieci, a potem też kolejne kochanki. Przepuścił również swoje i jej pieniądze, inwestując je w roku 1934 w szalony projekt muzeum Panopticum. Ale, jak to często bywa w życiu, oboje kłócili się i rozstawali, ale potem wracali do siebie i do śmierci Karla wciąż jeszcze występowali razem. Natomiast mimo iż Panopticum przeżyło plajtę, zostało otwarte ponownie w roku 1959, istnieje do dziś i tam właśnie znajduje się muzeum Valentina i Karlstadt.

Tak to jest.

Jesień w Berlinie, Poznaniu, Szczecinie…

Jesień jest w tym roku wyjątkowo piękna. Pokażmy ją, zanim się skończy i przyjdą deszcze, wichry, chmury. Dziękuję autorkom, Krysi Koziewicz i Eli Kargol, za relacje z jesiennych miast, a Monice Wrzosek-Müller za zdjęcia jesiennej królowej Luizy w Parku Charlottenburg. Naga pani w jesiennej dekoracji to rzeka Mosela.

Królowa Luiza w parku pałacowym Charlottenburg

Byłam w Poznaniu

Ela Kargol

Cmentarze bez grobów, od kata do ofiary

Jest to komentarz do tekstu Matyldy. Tekstu o liczeniu kroków: (https://ewamaria.blog/2026/10/31/liczenie-krokow/#more-81526)

Jej wypunktowane pisanie zawsze czytam z zapartym tchem, wyczekując kolejnych skojarzeń i wędrówek w najróżniesze rejony. I nie chodzi tu wyłącznie o miejsca. Chodzi o łączenie faktów, odnośniki do nieznanych mi lektur, o zaskakujące porównania i opisy, tak sugestywne, że uruchamiają moje własne skojarzenia oraz wędrówki myśli. A że obie lubimy cmentarze i miejsca nieoczywiste, to zdecydowanie nam po drodze.
Daleko mi do pisarskiego kunsztu Matyldy, ale przecież nie każdemu Pan Bóg dał po równo.

Continue reading “Byłam w Poznaniu” →

Peretyczki albo dziady i baby w Polskiej Kafejce Językowej

Jutro jutro jutro (i pojutrze!)


Jutro sobota 31 października 2026. Spotykamy się o godzinie 18 w SprachCafé Polnisch – Schulzestr. 1, 13187 Berlin
Dojazd do stacji S-Bahn Wollankstr (uwaga! są strajki i utrudnienia! Słuchać tego, co mówią głośniki w kolejce lub posługiwać się kreatywnie komunikacją!)

Krystyna Koziewicz

Wspominamy

Zbliża się listopad, czas refleksji, zadumy i wspomnień, który w polskiej tradycji nierozerwalnie wiąże się z pamięcią o przeszłości i bliskich.

To właśnie miesiąc listopad przybliża pamięć o tych, których nie ma już z nami. Oni nie odeszli, pozostają bowiem w naszej pamięci.

Z cyklu MY TRZY – Ewa Slaska, Ela Kargol i ja, Krystyna Koziewicz, organizujemy w (przed)listopadowej edycji wspominki o tych, którzy zmarli w 2026 roku.

Continue reading “Peretyczki albo dziady i baby w Polskiej Kafejce Językowej” →

Festival of light, Berlin 2026

Ela Kargol


Zajaśniało, jak co roku,
Kolorem,
Światłem,
Wiatrem.

Przybyło,
Ubyło,
Trochę mniej,
I trochę więcej.

Mniej,
Bo nie ma już pieniędzy.
Więcej,
Żeby wyglądało,
Że się miasto postarało.

Obie wieże i kolumna,
Kolumnady i Pergamon,
Koncerthaus i dwie katedry,
Stadion, brama, most i hotel,
Na Poczdamskim przysiadł motyl.
Ach, niejeden, jest ich wiele.
No i trzmiele,
Pośród kwiatów z projektora
Gonią nie wiadomo za czym.
Po fasadzie fruną w ciemność.

Pstryk.
Zgasło światło z reflektora.
Ogród w morze się zamienia.
A w nim ryba rybę goni.
Węże, pawie i króliki,
Kolorowe fiki miki.

Domku z kart nie rusza wiatr,
Baletnicy doda wdzięku,
Liśćmi z drzew porusza czule,
Jakby o miłości mówił
i o sercu, co w rozterce,
co to skacze
Z miejsca w miejsce…

Kto nie widział,
Nic nie stracił.
A kto widział,
Zyskał dużo.
W światłokolor się zanurzył
I w berlińską noc.

Zobaczyłam niemal wszystko, co mieniło się kolorami i rozbrzmiewało muzyką. W tej rymowance – wyliczance, nie znalazły się jednak wszystkie miejsca. Prawdziwym odkryciem okazał się dla mnie Dworzec Pocztowy, który od dawna nie pełni już funkcji dworca.

Dworzec Pocztowy


Największe wrażenie zrobił na mnie jednak Koncerthaus. Jego fasadę rozświetliły projekcje stworzone na podstawie rysunków wykonanych przez dzieci, wpisujące się w tegoroczne hasło festiwalu, którym była miłość.


Miłość


Stadion Olimpijski odwiedziłam w deszczu, a na budynek dawnego lotniska spoglądałam jedynie zza płotu (ostatnie zdjęcie poniżej).


Brama Brandenburska


Potsdamer Platz, czyli Plac Poczdamski


Berliner Dom, czyli Katedra Berlińska


Most Górnokładny, czyli Oberbaum Brücke

Wieże

Domek z kart


Pisząc, że „ubyło”, miałam na myśli luksy, czyli jednostki odpowiadające za natężenie światła. Odniosłam wrażenie, że tegoroczny festiwal był nieco ciemniejszy niż jego wcześniejsze edycje. Jeśli rzeczywiście tak jest, to tylko z korzyścią dla środowiska. Jeśli nie, pozostaje mi przyjąć, że to mój wzrok zaczyna płatać figle.

Baletnica

Byłam w Klaistow

Ela Kargol

Dynie

(Kürbis goes to Hollywood)

Dynia mała, dynia duża,
Pomarszczona i gładziutka,
Wąska, cienka i malutka
Dynia UFO, dynia łabędź
Dynia boska i anielska.
Czarna, to chyba diabelska?

Dynia z tyłu, dynia z przodu.
Dynia z mojego ogrodu.
Dynia z pestki,
Pestka z dyni.
Dynia olbrzym, dynia mini.
Dynia pod i dynia nad.
Dynia, a pod dynią świat.

Ciocia Bronia mówiła na nie korbole. Gotowała z nich albo z ich dodatkiem mleczne zupy z kluseczkami. Wstrętne. Tak samo wstrętne były te zamykane w słoikach, zalane octem, o zapachu, który unosił się po całej kuchni. Dopiero dużo później odkryłam, że dynie mogą smakować inaczej. Lepiej. Upieczone z owczym albo kozim serem, kremowe zupy o różnych konsystencjach, smakach i kolorach, ciasta, soki, oleje, ostatnio nawet szaszłyki…

Continue reading “Byłam w Klaistow” →

Byłam w Lublinie

Ela Kargol

Byłam w Lublinie

Uwaga: Poniższy tekst powstał częściowo podczas warsztatów kreatywnego pisania, które odbyły się w Lublinie w dniach 3–5 lipca 2026 roku, w ramach projektu „Historie, które chcą być opowiedziane…”, organizowanego przez SprachCafé Polnisch w Berlinie.

Przyjechałam pociągiem z Berlina, Stacja Lublin Główny. Przywitała mnie gwałtowna burza, błyskawice, zacinający deszcz i XIX‑wieczny budynek z dużo młodszym napisem DWORZEC. Naprzeciwko konstrukcja zupełnie inna. Nowoczesna. Bez nazwy, bez szyldu, jakby jeszcze nie zdecydowała, czym chce być. Z daleka przypominała palmiarnię bez palm, choć jej ażurowe, białe słupy miały w sobie coś z pni egzotycznych drzew. Więc zapytałam: „Dworzec autobusowy?”, „Tak”,odpowiedział pan ochroniarz. I myśląc, że szukam w plecaku papierosów, wskazał miejsce, gdzie można zapalić. A ja szukałam telefonu, żeby zrobić zdjęcie obu budynkom.

Continue reading “Byłam w Lublinie” →

Byłam w Poznaniu

Ela Kargol

Między domem Greisera a cmentarzem żydowskim

Byłam w Poznaniu. Nie pierwszy raz i nie ostatni. Urodziłam się w tym mieście, tam dorastałam, tam przeżyłam swoje najpiękniejsze, bo młode lata.

Na Junikowie w Poznaniu mam już miejsce w grobie rodzinnym, choć o tym, czy będzie to ostatecznie moje miejsce, zadecyduje i tak rodzina. Mnie natomiast w zaświaty jeszcze się nie spieszy.

Berlin, w którym mieszkam od wielu lat i znacznie dłużej, niż mieszkałam w Poznaniu – jest dziś moim miastem. Jestem tu trochę z przypadku a teraz już z przyzwyczajenia, ze względu na rodzinę, na skromną emeryturę, na zasiedzenie i kilka innych powodów, które pewnie też by się znalazły. Na pewno jednak nie ze względu na sentymenty, korzenie czy groby przodków, bo te są gdzie indziej.

Continue reading “Byłam w Poznaniu” →