Mense Iunio anni MMXXVI in domo auctionaria Bassenge Berolini pictura eximia empta est pro una ex praeclarissimis collectionibus privatis Varsoviensibus: Fabula de Kranaë (Die Sage von Kranäe / Auch ein KRANÄE) Margaretae Kubicka (MDCCCXCI–MCMLXXXIV). Haec pictrix, graphica et poeta egregia—spiritus movens gregis expressionistarum Polono-Germanici Posnaniensis Bunt appellati, fautrix exhibitionum eius Posnaniis Berolinique atque socia ephemeridum artium Die Aktion et Zdrój—partes singulares egit in retibus necessitudinum formandis et patrimonio avant-garde internationalis servando. Ut uxor poetae et pictoris Stanislai Kubicki (a Gestapo anno MCMXLII interfecti) et particeps obsistentiae antifascisticae, opus reliquit vehementi vi motus animi et politici imbutum. Cuius haereditatem fere per triginta annos investigo.
Das Buch ist Resultat einer langen Arbeit, die Masha Pryven, selber Ukrainerin, aus Lugansk, also aus Ukraine, die jetzt seit Jahren dem Putins gehört, mit Ukrainischen Geflüchteten gemacht habe. Sie haben sich die Begriffe ausgesucht, die ihre Meinung nach mit dem Krieg zu tun haben und zusammen Alphabet des Krieges ausmachen. Manche Begriffe wird jeder mit dem Krieg assoziieren, z.B. Bombardierung oder Flüchtlinge. Vielleicht auch Haus oder Schule, aber es sind Begriffe wie Jahr. Ein Jahr als Flüchtling, ein Jahr weg aus der Heimat, ein Jahr in Deutschland. Oder Hass. Und die Frage, darf man hassen? Hat man als Flüchtling aus Ukraine das Recht, Russland zu hassen?
Im Buch befindet sich meine Antwort dazu:
Wir haben das Recht alles zu hassen, was mit Russland zu tun hat, schreiben die jungen Menschen und ich pflichte ihnen zu. Ich wurde gefragt: Haben die Leute recht auf Hass? Und ich antwortete: Ich akzeptiere nicht, dass Hass gesät wird, kollektiver Hass, Manipulation auf der Grundlage von Hass. Ich verabscheue die Verwendung von Hasssprache. Aber ja, ich glaube, dass ein Mensch das Recht hat zu hassen, genauso wie das Recht zu lieben. Persönlicher Hass, individuell, authentisch und gerecht – wie jede tiefe Emotion – reinigt. Er ermöglicht es, die Wahrheit über sich selbst und andere zu erkennen, und weist Richtungen auf.
Bei der Buch-Präsentation traf ich einen russischen Dichter, der mir danach sein Gedicht zu genau dieser Aussage zuschickte. Alexander Delphinov:
Право на ненависть
Говорят, мир спасёт любовь да ангелы горнии, Мол, узри лучшее в ближних, как в себе самом, Но лето любви закончилось в Калифорнии В тысяча девятьсот шестьдесят седьмом.
Говорят, расти твой сад, и добро в сердце твоём Прорастёт цветами невиданной красоты, Но никто не учил, что делать, если горит твой дом, И сад растоптан, и всё, что есть — только ты, Точнее, даже не ты, а какие-то ошмётки тлена есть, А кроме этого — право на ненависть.
Твоё право ненавидеть стрелявших в твоих детей И проявлявших при этом творческую прыть, Твоё право ненавидеть непрошенных гостей, Именно ненавидеть, а не любить. Твоё право не подставлять щеки в ответ на удар, Твоё право от ярости на стену лезть, Твоё право жечь врага и радоваться, чуя жар, Твоё право на ненависть.
Говорят, говорят, говорят, а потом прилетает ракета — взрыв! — и дома горят. Говорят, говорят, говорят, а потом слова заканчиваются, вместо слов за снарядом летит снаряд. Говорят, говорят, говорят, можно даже сказать — конкретно пиздят. Говорят, говорят, говорят, а потом в твой город приходит отряд Вражеских солдат, и начинается ад, О котором почему-то молчат, молчат, молчат, И только когда люди убиты, растоптан сад, И нельзя историю повернуть назад, Все вокруг опять говорят, говорят, говорят, А всё отравлено, сам воздух — яд, И больше нет ничего, чему в сломанном мире замена есть, А есть только одно — право на ненависть.
Твоё право ненавидеть империю и её солдат, Несущих не свободу, а оккупацию, Твоё право ненавидеть их вождя и его рыбий взгляд, И всю Российскую Федерацию, Твоё право на оборону, право на отпор, Твоё право в небе и на земле на месть, Твоё право, не использованное до сих пор — Твоё право на ненависть.
Говорят, мир спасёт любовь да ангелы горнии, Мол, узри лучшее в ближних, как в себе самом, Но лето любви закончилось в Калифорнии В тысяча девятьсот шестьдесят седьмом.
Kilka tygodni temu wracałem wraz z żoną samochodem z koncertu. Było już ciemno, deszcz. Czułem się bardzo niewygodnie za kierownicą. Na ulicach był duży ruch, światła pojazdów z przeciwka oślepiały mnie. W rezultacie nie byłem w stanie rozpoznać w lusterku wstecznym, czy na sąsiednim pasie jedzie jakiś samochód, w związku z czym nie odważałem się zmieniać pasa, co doprowadziło do nieplanowanego przedłużenia podróży.
Byłam na konferencji o problemach kobiet w krajach byłego bloku wschodniego.
The Fifth Conference in Memory of Arseny Roginsky: Womens Experience in the postsocialist bloc. Terror, Resistance, Memory 2025
Arseny Roginsky (1946-2017), was a historian, political prisoner, and one of the founders of Zukunft Memorial.
Konferencja bardzo ciekawa. Największe wrażenie zrobił na mnie referat Iriny Sandomirskey, Rosjanki, uciekinierki, pracującej na Södertörn University w Szwecji: Women’a Memory of the Gulag: The Object as a Material Experience, Historical Testimony and a Figure of Silence.
Ostatnio, przez zbliżającą się wystawę i spotkanie Marcelego Klimka, zajmuje mnie haft, wzruszyło mnie więc, że głównym obiektem, jakim Irina ilustrowała swój referat, była haftowana serwetka.
Левина Зинаида Семеновна. Салфетка с вышивкой.
Квадратная салфетка с филейной вышивкой ручной работы, по краям орнамент, в углах чередуются розы и осы. В середине вышито полосами: “Ларуся люби маму 19 18/IV 38”. Сделана Зинаидой Левиной в лагере на Колыме для дочери Ларисы.
Irina mówiła o kobiecej pamięci i o tym, że nie tylko słowa, ale również obiekty zachowują pamięć, nie tylko pamięć o nich samych, ale też o osobach, które je wykonały, które ich używały, o tych, dla kogo były przeznaczone. Obiekty są inne niż słowa, zastępują słowa, dając twórcom i twórczyniom prawo do milczenia. To sformułowanie było w tym referacie bardzo ważne, może najważniejsze. Prawo do milczenia.
For English see attachements below български текст в приложението
W samym sercu Sofii, w monumentalnym gmachu Uniwersytetu Sofijskiego im. św. Klemensa z Orchydy, w tamtejszej Alma Mater Gallery jeszcze do dziś trwa wystawa „Kiedy zmysły stają się teoretykami. Hommage à Bunt”. Jest ona efektem współpracy Instytutu Sztuk Pięknych Uniwersytetu Sofijskiego, Wydziału Grafiki Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu i Instytutu Sztuk Wizualnych Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Drodzy Czytelnic/zki, jesteśmy potwornie zapóźnieni. Cały świat mówi o tym od ponad pół roku, a my ani mru mru… No ale nareszcie, dzięki Konradowi nadrabiamy
Dwa słowa. A właściwie nawet nie słowa, a dźwięki wystarczyły, aby cały świat zaczął o niej mówić. To istny fenomen. Hailey Welch do tej pory była nieznaną 21-latką. Pracowała w fabryce… sprężyn w swoim rodzinnym mieście. Wszystko zmieniło się jednego wieczoru, gdy pojawiła się na krótkim filmiku i powiedziała słynne już “hawk tuah”, które można przetłumaczyć jako “ha tfu”, czyli odgłos… plucia. To dało jej gigantyczną sławę w zastraszająco szybkim tempie. Podpisuje kontrakty, ma mnóstwo fanów, a ostatnio spotkała się z legendą NBA Shaquillem O’Nealem. Kim w ogóle jest “Hawk Tuah Girl”?
Ela, oczywiście Ela to znalazła. Sporo osób pozarażałam baratarystycznie, ale Ela jest najwierniejszą adeptką tej wspaniałej nauki o szaleństwie, poczciwości i uczciwości marzeń.
Tak, kochane Czytelniczki płci dowolnej, Lego i Playmobil. Również Lego i Playmobil uczciły jedną z najsłynniejszych książek na świecie. W sumie trzy komplety klocków. Dziś:
Klocki w takim komplecie pojawiły się w 2019 roku. Producent napisał:
Somewhere in la Mancha, in a place whose name I do not care to remember, a gentleman lived not long ago, one of those who has a lance and ancient shield on a shelf and keeps a skinny nag and a greyhound for racing. – Miguel de Cervantes, Don Quixote
It is the first sentence of that Novel. Very famous one.
