Poniedziałek z Don Kichotami

To już drugi taki wpis, złożony z tego, co podsunęli i zaproponowali przyjaciele, a właściwie, tym razem przyjaciółki.

Zaczęło się wczoraj…

Po południu wpadła na herbatę Ela Kargol i przyniosła…


Nowy element baratarystyczny w mojej kolekcji! I to jaki! Dzieło sztuki! Pierwsze! Don Kichot i Sancho Pansa są z metalu, a pochodzą, podobnie jak dzbanek, z południowej Polski, a dokładniej z Żywca (dzbanek jest oczywiście z gliny i z Bolesławca, tylko kot jest berliński – namalowała go córka Eli, Helcia). Rycerz i giermek zostali przez Elę zamówieni u lokalnego kowala artysty już w lipcu. Potem długo powstawali, potem jeszcze poczta musiała ich dostarczyć do Szczecina, stamtąd po jakimś czasie dojechali autobusem i pociągem (inaczej się nie da – 120 kilometrów na trasie Szczecin-Berlin, jeśli nie masz samochodu albo nie jedziesz konno lub na ośle, pokonujesz z jedną lub dwoma przesiadkami! Już od lat! I jeszcze to parę lat potrwa), a potem jeszcze co najmniej miesiąc czekali, żebyśmy się z Elą spotkały u mnie w domu, bo spotykałyśmy się i owszem, nawet często, ale zawsze daleko. Wczoraj dotarli. Na herbatę i ciasteczka.

Wiecej o nowych przybyszach w jeden z najbliższych poniedziałków.

***

Obrazek nadesłała Christine Ziegler, podobnie jak Ela i Wiadomo Kto, wierna dostarczycielka tekstów, zdjęć, linków i pomysłów:

Tytuł głosi, że obrazek przedstawia typy występujące w teatrach chłopskich. Są to w górnym rzędzie pan dyrektor i młody bohater, w środkowym – komiczna wdówka, używający życia bonvivant, naiwniaczka i intrygant, a w dolnym – ojciec lub opiekun, młoda kochanka i komik.

I to o tego komika chodzi. To przecież Sancho Pansa, prawda?, spytała Christine,

No może nie całkiem, bo SP (czyli Grubas, Brzuchacz) jeździł na osiołku, a nie wozem zaprzężonym w krowę, ale z drugiej strony – tak, to właśnie ten typ postaci z chłopskich teatrzyków musiał posłużyć Cervantesowi za wzór Sancho Pansy. I to właśnie Brzuchacz zapewnia powieści element komiczny. Bo bohater główny jest nader smutny. Nie darmo zwie się Rycerzem Smętnego Oblicza.

Christine znalazła tę ilustrację w Muzeum Karla Valentina i Liesl Karlstadt w Isartor (Wieża nad Isarą) w Monachium: https://www.valentin-karlstadt-musaeum.de/. Jak będziecie w stolicy Bawarii, to koniecznie tam idźcie. Na zachętę pokażę tu jeden z eksponatów:


Tę czterokilogramową ręcznie opisanę cegłę należało okazać, aby wziąć udział w ceremonii otwarcia muzeum Karla Valentina w roku 1959. Wtedy było to tylko muzeum Valentina. Karlstadt jeszcze długo miała żyć.
Karl Valentin (1882-1948) był niemieckim komikiem, Liesl Karlstad (1892-1960) – niemiecką subretką, aktorką kabaretową i filmową. Oboje współpracowali ze sobą przez 25 lat. Byli też parą w życiu, co nie było łatwe dla Liesl, bo Valentin miał żonę i dzieci, a potem też kolejne kochanki. Przepuścił również swoje i jej pieniądze, inwestując je w roku 1934 w szalony projekt muzeum Panopticum. Ale, jak to często bywa w życiu, oboje kłócili się i rozstawali, ale potem wracali do siebie i do śmierci Karla wciąż jeszcze występowali razem. Natomiast mimo iż Panopticum przeżyło plajtę, zostało otwarte ponownie w roku 1959, istnieje do dziś i tam właśnie znajduje się muzeum Valentina i Karlstadt.

Tak to jest.

Jesień w Berlinie, Poznaniu, Szczecinie…

Jesień jest w tym roku wyjątkowo piękna. Pokażmy ją, zanim się skończy i przyjdą deszcze, wichry, chmury. Dziękuję autorkom, Krysi Koziewicz i Eli Kargol, za relacje z jesiennych miast, a Monice Wrzosek-Müller za zdjęcia jesiennej królowej Luizy w Parku Charlottenburg. Naga pani w jesiennej dekoracji to rzeka Mosela.

Królowa Luiza w parku pałacowym Charlottenburg

Byłam w Poznaniu

Ela Kargol

Cmentarze bez grobów, od kata do ofiary

Jest to komentarz do tekstu Matyldy. Tekstu o liczeniu kroków: (https://ewamaria.blog/2026/10/31/liczenie-krokow/#more-81526)

Jej wypunktowane pisanie zawsze czytam z zapartym tchem, wyczekując kolejnych skojarzeń i wędrówek w najróżniesze rejony. I nie chodzi tu wyłącznie o miejsca. Chodzi o łączenie faktów, odnośniki do nieznanych mi lektur, o zaskakujące porównania i opisy, tak sugestywne, że uruchamiają moje własne skojarzenia oraz wędrówki myśli. A że obie lubimy cmentarze i miejsca nieoczywiste, to zdecydowanie nam po drodze.
Daleko mi do pisarskiego kunsztu Matyldy, ale przecież nie każdemu Pan Bóg dał po równo.

Continue reading “Byłam w Poznaniu” →

Franciszek. Kanadyjskie Kaszuby

W relacji moich rodzinnych chłopaków z Kanady uderzyła mnie opowieść o kanadyjskich Kaszubach. Kiedyś opowiadała mi o tym moja kuzynka Małgorzata, która od lat 80 mieszka w Kanadzie, kiedyś czytałam o Kaszubach u Joanny Chmielewskiej, ale przyznaję, że dopóki nie usłyszałam żywej opowieści nie obejrzałam zdjęć, kanadyjskie Kaszuby nie wzbudziły mojego głębszego zainteresowania. Ot, emigracyjna ciekawostka, taka rodem z czasów gdy tak zwana stara Polonia, była jeszcze bardzo młoda.

Zdjęcia: Anton i Jacek

Continue reading “Franciszek. Kanadyjskie Kaszuby” →

Przemijanie

Teresa Rudolf

***
Jesień w miedzianej
sukience, w złotym szalu,
w czerwonych butach
i zniszczonym płaszczu,

ze smutkiem ogląda
rude liście klonowe
skaczące po parku,
przeganiane wiatrem.

Sama zdziwiona
swą walką nastrojów –
wczoraj jeszcze
pełna złota i śmiechu,
szalona wariatka.

Dziś już milcząca,
jakaś blada,
w srebrzystym welonie,
co na twarz
“babim latem” tiulowym

opada…

W jej krokach czystość,
w oddechu chłód nocy,
gdy czeka  już na Zimę,
by oddać jej klucze
do lasów,
parków
i ulic.

I tak w mroku nocy,
pożegnane szeptem,
rozstaną się –

jedna
pójdzie
w przeszłość,
druga
w śnieżną stronę…

I znów za pełny rok
przyjdzie inna jesień,
inny wiatr, inne liście,
a pod nimi śpiące jeże…

Przyjdzie inna zima,
inna szarość i biel,
inne zimno i chłód,
piękno i brzydota,

…inni  MY?…

„Lalka“ versus „Heimsuchung“

Monika Wrzosek-Müller

In letzter Zeit habe ich viele Filme gesehen, die mir wie nationale Epen, Erzählungen über unsere Vergangenheit erscheinen. Zum einen „Lalka“ [Die Puppe] in zweimaliger Ausführung, einmal bei Netflix und gleichzeitig als Kinofilm, der ganz anders ausfällt und eine separate Produktion ist. Zum andern der deutsche Film „Heimsuchung – Eine Jahrhundertgeschichte“, eine Verfilmung des gleichnamigen Romans von Jenny Erpenbeck, gedreht nach dem Drehbuch von Volker Schlöndorff, an dem die Romanautorin aktiv mitgewirkt hat.

Continue reading “„Lalka“ versus „Heimsuchung“” →

Przerwa na inne Don Kichoty

Nadesłał Wiadomo Kto:

Don Quixote Sculpture Hall w Muzeum Stedelijk w Amsterdamie zawdzięcza swą nazwę Don Quixote Foundation, która, jak pisze SI, hojnie sfinansowała realizację tego projektu. Sala została otwarta w listopadzie 2024 roku jako prezent dla miasta z okazji 750-lecia Amsterdamu. Znajduje się w darmowej, ogólnodostępnej strefie wejściowej muzeum i prezentuje rzeźby wybitnych artystów, takich jak Henry Moore, Alexander Calder czy Damien Hirst. Nazwa nie nawiązuje bezpośrednio do tematyki samych dzieł sztuki czy postaci literackiej Don Kichota, lecz upamiętnia głównego mecenasa tej przestrzeni.

https://www.stedelijk.nl/en/presskit/don-quixote-Sculpture-Hall

Continue reading “Przerwa na inne Don Kichoty” →

Wielki, wielki jest Berlin

Joasia Rubinroth

Tak wczoraj wieczorem, w Halloween wyglądał KuDamm, główna ulica na zachodzie Berlina. To w strachu przed protestem młodzieży “Gneration Z regelt – Pokolenie Z rządzi”. Ale rządzi raczej płyta paździerzowa.

Od adminki:

1/ Szyld na sklepie obklejonym chyba papierem przymocowanym taśmą głosi Edelstoff – szlachetny materiał.

2/ Tytuł wpisu pochodzi z wiersza Juliana Tuwima Berlin 1913. Zob.: https://ewamaria.blog/2013/06/30/poezja-poetry-poesie-tuwim/

Liczenie kroków

Matylda Wikland

… bądź miejskie gusełka nadwiślańskie

śliną kota karmiłam bo krwią jeszcze bym nie umiała
zostawiłam otwarte drzwi żeby mógł uciec i przeżyć
wyrządzona dziś życiu rzecz jest niezatarta i trwała
świat i miasto nie dadzą wybielić się z plam i odświeżyć

Kijanowska, przeł. Pomorski / *** (śliną kota karmiłam…)

Mazury pruscy zapalają mocno w piecu, przystawią do pieca ławkę, ,,żeby umarli mogli się ogrzać”. Dla przekonania się, czy nieboszczyk w istocie wygrzewał się w nocy, posypują ławkę popiołem, rano zaś szukają na nim śladów umarłego i je zasypują.

Biegeleisen / U kolebki, przed ołtarzem, nad mogiłą

Continue reading “Liczenie kroków” →