Mieczysław Bonisławski

Poniedziałek, 13 grudnia
Godz. 8:30
VIII SESJA HIPNOTYCZNA Z PODEJRZANYM

„W końcu przełamanie – P. dopuszcza do siebie wspomnienie o kluczowych zdarzeniach z ofiarą. Zdarzeniach ze sobą w roli głównej.
Walczy jednak dalej. Kreuje tajemniczą i fantastyczną scenerię. Z kim walczy: z samym sobą? ze mną?
NADAL NIE MOGĘ TEGO ROZGRYŹĆ. Przed kim ucieka od świata?
CHOLERA, TO JEST ZASADNICZA SPRAWA. CZY P. JEST SCHIZOFRENIKIEM? CZY OGARNĘŁA GO PARANOJA? CZY MA PO PROSTU ZBOCZONĄ, PATALOGICZNĄ SEKSULANOŚĆ – HOMOSEKSUALISTA, DO TEGO O SKŁONNOŚCI PEDOFILSKIEJ?
CO TU JEST PRZYCZYNĄ, CO SKUTKIEM? A CO ILUZJĄ, BŁĘDEM OBSERWACJI?
P. wpisuje swoje zachowania w scenariusz złego świata, paskudnego otoczenia, wstrętnej rzeczywistości. ALE TO JUŻ PRZERABIALIŚMY.
Dalej miota się między rolą Wojownika i outsidera.
O, I TO JEST ZNACZNIE CIEKAWSZE. DOTRZEĆ TUTAJ DO GŁĘBI… TO BĘDZIE COŚ! I NAGŁE PRZYSPIESZENIE.
Nie wiadomo dokładnie, czemu przypisać, jaką nadać rolę bardzo realistycznym wspomnieniom z miasta, ze szkoły, z autobusu? Czy to są przebitki z życia samego P., z przeszłości? Z teraźniejszości? I co miały by oznaczać? czy brać je dosłownie, czy symbolicznie?
O BOŻE! A JAK TO JEST FAKTYCZNIE ZAPIS TEJ ZBRODNI, KTÓRA ZDARZYŁA SIĘ NAPRAWDĘ? JEŻELI OKOLICZNOŚCI ZAMKNĘŁY TO, CO P. ZOBACZYŁ PRZED NIM SAMYM? I DOPIERO HIPNOZA POZWALA MU Z POWROTEM OTWORZYĆ TE WSPOMNIENIA PRZEDE MNĄ I PRZED SAMYM SOBĄ?
I CO WTEDY!?
NIE MOŻEMY TEGO POMINĄĆ!!
A może to są faktyczne obserwacje P., który od dawna bardzo dokładnie obserwuje swoją ofiarę?
ALE TO BY PRAKTYCZNIE PRZESĄDZAŁO CAŁĄ SPRAWĘ. TERAZ TRZEBA BY BYŁO TYLKO WZMOCNIĆ PROCES TAK, BY P. POCZYNIŁ OSTATNI KROK – ABY SIĘ PRZYZNAŁ.
Ewidentnie P. rozwija jeszcze jeden aspekt. Ten chłopiec, domniemana ofiara… Mężczyzna jest dla niego tym ratującym go Wojownikiem.
Ale czy można wywodzić z tego, że właściwą jest ocena samego P. jako tego, który odegrał jednak ostatecznie pozytywną rolę wobec ofiary, że oprócz czynów zbrodniczych, okazał chłopcu też tak potrzebne wsparcie, jakiego ofiara nie otrzymała od rodziny, szkoły i zawodowego psychologa?
P. opowiada tak, jakby te dwie postawy były nierozerwalnie ze sobą powiązane. Jakby jedno nie mogło zaistnieć bez drugiego.
Na studiach opowiadaliśmy sobie taki dowcip:
Czym się różni pedofil od nauczyciela? Pedofil naprawdę kocha dzieci!”

Środa, 15 grudnia
Godz. 8:30
IX SESJA HIPNOTYCZNA Z PODEJRZANYM
„Znowu całkowita zmiana kierunku. Zupełnie inny temat, problematyka, pytania i osoby. Który to już raz? Co on jeszcze ma w swoim repertuarze? Co jeszcze wymyśli…?
Bardzo długa sekwencja wspomnień, opartych o postać Matki.
Mamy różne wariacje postaci Matki, wysnuwane na kanwie kolejnych zdarzeń, związanych ze sobą przyczynowo-skutkowo, w których Matka w zależności od wariacji (wersji) zachowuje się raz tak, a raz zupełnie inaczej.
Chyba nie należy tego interpretować całkiem realistycznie, ale jak?
Czy to są reminiscencje nawiązujące do zachowań i sytuacji Matki P.?
Czy to próba wytłumaczenia jej nagannej, patologicznej wobec niego postawy? Czy też P. jest próbuje rozliczyć się ze swoim nieudanym, nieszczęśliwym dzieciństwem?
Apogeum wspomnień związanych z Matką. CHOLERA, A TO CO?! – kuriozalna próba nadania sobie samemu roli Matki ofiary…. To już można interpretować naprawdę bardzo wielorako, z interpretacjami skrajnie przeciwstawnymi włącznie. Nawet nie wiem, jaką szkołę, jaką technikę interpretacji w ogóle zastosować…?
A już myślałam, że go mam. Wydawało mi się, że jestem o krok od zakończenia, od celu. To wyglądało tak, że jeszcze trochę go pocisnę i on się przyzna. Wszystko się wyjaśni.
A jesteśmy chyba znowu w punkcie wyjścia. Teorie o kompleksie matki, jakieś paranoje, deficyt miłości otrzymanej i tej, którą można oddać dalej, drugiej osobie.
I tylko żadnego punktu zaczepienia dla ewentualnych czynów zabronionych. Jak mam im z tego wywieść działania przestępcze, do cholery? Dwie marzycielki!
Niech się same męczą…
A P. znowu zasypuje mnie tymi szczegółami, mnóstwem danych. Skąd on to bierze? Dlaczego to jest takie realistyczne, wiarygodne, jakby to się rzeczywiście zdarzyło, a on przy tym był!?
Takie pospolite fakty, zwyczajne gesty, ruchy, rzeczy, które mogą się naprawdę każdemu przytrafić. Totalna przeciętność.
Fantazje bym rozgryzła, przypisała do jakiejś fobii, mechanizmu ucieczkowego, do jakiegoś patologicznego stanu, czy zachowania. Ale to? Tę zwyczajność, pospolitość? Przy takiej dokładności, szczegółowości, beznamiętności, jakby księgowy w zarękawkach wyliczał swoje słupki …
I znowu ta dwoistość, schizofreniczne światy wielokrotne. Kto tu jest Matką, a kto zagrażającym chłopcu złoczyńcą? Kto kogo i przed kim broni i tłumaczy?
Nie, mam tego dosyć!
Chyba już nic więcej z nim nie wskóram. To co mogłam zrobić, zrobiłam. Już się dalej nie da.
Może niech ktoś inny teraz spróbuje. Na podstawie tych materiałów, ze świeżym spojrzeniem… Z nowymi metodami i pomysłami na znalezienie prawdy, na rozwiązanie…?
Tak, ja już na tym zakończę.”

– Pięć… trzy… Obudziłeś się…
– Tak, widzę cię i słyszę. Czuję się świetnie. Tak świeżo. Jakbym przerzucił furmankę węgla.
– Proszę, co takiego?!
– Niewinna metafora. Przenośnia. Czy pani będzie teraz oburzać się na takie rzeczy? W takim razie zapytam tylko o to, czy moje sny wypadły należycie?
– Odpowiedź może brzmieć tak jak zwykle. Gdy tylko uda mi się opracować, będę mogła próbować oceniać…
– Czy może pani powiedzieć, że zbliżamy się do chwili, kiedy podda nas pani konfrontacji?
– Do czego, proszę?!
– Przecież to się nagrywa… Prokuratora zleciła… Czeka na to też milicja…
– Tak, faktycznie. Może czeka, rzeczywiście.
– To kiedy się z nimi spotkamy? Bo to jeszcze nie koniec, prawda?
– Może postarałabym się na te wszystkie twoje pytania odpowiedzieć pojutrze. Na dziś jednak wystarczy, wracasz na Łużycką, do celi.
– Drogi człowieku, ja czuję, że we mnie tkwi jeszcze wiele istotnych faktów do wyciągnięcia na światło dzienne. Jeszcze chcę to wydobywać i wam dawać. A musimy zdążyć przed spotkaniem z nimi. Rozumiesz mnie? Czy zgadzasz się ze mną?
– Przecież rozumiemy to! Nie martwmy się takimi rzeczami. Nie mamy o co!
– Nie będziemy musieli się o takie rzeczy martwić? Czy na pewno, drogi człowieku?
– Proszę, może czekają na ciebie? Zatem… zobaczylibyśmy się w piątek.

Piątek, 17 grudnia
zapowiada się mroźny, za to widny, słoneczny dzień
Niejako dla odprężenia, trochę sobie teraz poplotkujmy…
Piątek, na tydzień przed Wigilią wydaje się zupełnie zwyczajnym dniem. Za tydzień odpakujecie paczki spod choinki. Zastanawiacie się pewnie, czy najbliżsi rzeczywiście was znają, rozumieją wasze pragnienia? Co teraz kupują dla was, to co sprawi wam radość, da jakąś satysfakcję? Czy jak często to bywa, myślą bardziej o sobie i pakują właśnie to, o czym oni sami marzą od dzieciństwa, a czego dotąd nikt dla nich nie poświęcił, nie kupił, nie podarował?
Zatem dzień, jak co dzień. Może podczas tego zwyczajnego dnia, w niezwyczajnym okresie, porzucacie na moment swoje obowiązki i oddajecie się takiej właśnie, krótkotrwałej refleksji… Co jest w tej paczce przeznaczonej dla mnie, którą on / ona gdzieś dzisiaj owija arkuszem papieru? I nie starcza wam już czasu na zastanowienie się nad tym, o czym, równocześnie marzy dla samej siebie z kolei ta właśnie, najbliższa wam osoba. Bo akurat wzywa was praca. Wracacie więc z tej krótkiej podróży w głąb siebie, znowu odkładając na później odpowiedź na pytanie, o czym przez cały rok, bo od poprzedniej choinki marzy matka, mąż, wujek Kazik, córka (ta starsza, Tosia, która zaczyna właśnie swoje własne życie).
Matka. Córka. Syn…? Ale dość o tym, ja też wracam do pracy. Do mojej pracy. A żebym był wobec was tak zupełnie w porządku, to moja opowieść musi być ścisła i kompletna (wtedy dopiero wykonam swoją pracę rzetelnie). Dlatego, zanim dam wam jeszcze posłuchać, na powrót, naszej Psycholog i jej pana Olka, wpierw muszę opowiedzieć i o kilku, zupełnie innych wydarzeniach, o których wiem, a które miały miejsce w tym właśnie, kończącym się, tygodniu.
Od kilku dni zamknięta jest mała, prywatna pasmanteria w tym poniemieckim domku naprzeciwko bloku naftowców. Na rogu ulicy Gwardii Ludowej i Wiśniowej.
Właścicielka sklepiku przesiaduje całe dnie w holu gmachu przy Partyzantów. Nie może dostać się do pani prokurator, prowadzącej sprawę jej syna, Olka Chrenowicza. Musi z nią porozmawiać, chce ją osobiście przekonać, że matka powinna mieć w okresie świątecznym widzenie ze swoim, osadzonym w śledztwie, synem.
Jest prostą kobietą. Nie rozumie tego, że prokurator, choć też kobieta, też matka, to jednak nie może i nie przyjmie jej. Podpisana przez panią prokurator znacznie wcześniej decyzja, na którą czeka matka Olka, jest negatywna. Ta odpowiedź na kolejną, błagalną prośbę stroskanej kobiety, napisana na opieczętowanej kartce i umieszczona w niebieskiej kopercie, jest już w drodze do niej. Listonosz ma ją już od kilku godzin w torbie na listy. I innej odpowiedzi nie będzie. Zresztą pod egzemplarzem jednej z kopii tej decyzji, rzuconym niedbale na jedno z wielu biurek, jakie są w gmachu przy ulicy Partyzantów, leży jeszcze drugi dokument. Inny, ale powiązany, o przedłużeniu aresztu tymczasowego o kolejny miesiąc. Pod kilkoma liniami maszynopisu widnieje krótki, „zgrabny i zwarty” odręczny podpis tejże samej pani prokurator.
Prosta kobieta, prowadząca mały jednobranżowy sklepik nie jest w stanie zrozumieć, że o takie postanowienie, po raz kolejny osobiście poprosił panią prokurator sam Pułkownik, tutejszy zastępca komendanta do spraw Służby Bezpieczeństwa. Tym bardziej nie zrozumie, dlaczego Pułkownikowi zasugerował tę prośbę major Makarewicz, w ogóle nie związany z postępowaniem prokuratorskim przeciwko Olkowi. Powiedzmy sobie przy tym szczerze, że Major od dekady działa pod przykrywką na mieście i nie zajmuje się końcowymi etapami śledztw, poprzedzającymi już samo wydanie aktu oskarżenia. A jako człowiek, prywatnie, jest ojcem trojga drobiazgu, Januszka, Zbyszka i Tosi. Dlaczego więc ten rodzic występuje przeciwko drugiemu rodzicowi, choć jak się wydaje nie ma ku temu żadnych powodów?
Właścicielka pasmanterii, nieskuteczna w swej troskliwości Matka, wymienia też jeszcze kilka zdań z innym ojcem. Wojskowym, z którym przed laty połączyła ją typowo człowiecza namiętność. Ten niegdyś drogi jej człowiek, zanim cokolwiek wymyśli lub doradzi niknie, ucieka. Niestety połączenia telefoniczne mamy takie, jakie mamy, a Sulęcin, niewielkie garnizonowe miasteczko pośrodku lubuskich lasów, to nie Warszawa. Na międzymiastową z Sulęcinem czeka się czasem i pół dnia, a i nie zawsze z pożądanym skutkiem. Tym razem jest tak samo. Przerwanego połączenia już się nie da uzyskać. Problem z Olkiem nie zostaje do końca przekazany jego ojcu. I na razie nie wiadomo, czy on coś pomoże w tej sprawie?
Środa, 15 grudnia, to z kolei dzień urodzin zmarłej tragicznie we wrześniu wychowawczyni ze szkoły Januszka Makarewicza. Wyobraźcie sobie ten mroźny, środowy poranek na małym, zielonogórskim cmentarzu w podmiejskiej dzielnicy Jędrzychów. Nad świeżym jeszcze, żółtym od piachu pagórkiem kwatery Barczyńskiej stoi major Makarewicz, jego berliński kolega – filatelista, oficer STASI i przyjaciel majora z Warszawy, poruszający się po kraju czarną wołgą starego typu. Jego wóz parkuje nieopodal, w miejscu gdzie dawniej stały zabudowania stacyjne przystanku kolejowego Jędrzychów. Obok – szary wartburg na niemieckich numerach.
Makarewicz stoi naprzeciwko tych dwóch. Nogę opiera o piaszczystą mogiłę. Mówi ze spuszczoną głową, patrząc gdzieś w ziemię. Niemiec, ze wzrokiem nabożnie utkwionym w człowieku z Warszawy, tylko kiwa głową i potakuje. Z rzadka coś dodaje od siebie. „Duch”, trzeci z nich, rozmawia z majorem, kładzie na grobie wiązankę różowych goździków, rozmawia z Niemcem, odbiera od niego duży znicz. Zapala. Kładzie obok kwiatów.
Nazwisko Barczyńskiej pada bodaj trzy razy. Imię Olka tylko dwa razy. W międzyczasie rozmawiają o niedawnej katastrofie lotniczej pod Goleniowem, o zakończeniu operacji specjalnej, w której zginął szef polskiej bezpieki. Niemiec gratuluje „Duchowi” wylansowania plotek o tym, że Ociepka nie był lubiany w resorcie i jako człowiek z zewnątrz, i jako wtyczka Kani i krajan Gierka… Major zwraca uwagę na to, że „Pierwszy” wziął na to miejsce kolejnego człowieka z zewnątrz. „Duch” uspakaja, mówi że sytuacja jest pod kontrolą. Pyta Niemca, czy szczeciński odcinek granicy po ich stronie, ten na który nie dotarł wtedy zabity, jest już wyczyszczony? I żartując, żałuje straconego wówczas bankietu w „Kaskadzie”… Major smutno przyznaje, iż nieżyjący dygnitarz zaskarbił sobie ludzką wdzięczność wyłącznie tym, że ściągnął na trenera piłkarskiej kadry Górskiego… Niemiec nie rozumie o co Makarewiczowi chodzi. Wyciąga z teczki i wręcza „Duchowi” plik starych pocztówek z lat trzydziestych. Wymienia nazwy miejscowości „Schwiebus”, „Sorau”, „Sagan”, „Sprottau”… Pokazuje pisane drobnym maczkiem zdania na ich odwrocie, czyta po niemiecku, bardziej pikantne jego zdaniem fragmenty tych tekstów, z których zaraz obaj się śmieją. Makarewicz boczy się trochę na Niemca, bo chciałby znaczki a nie pocztówki. „Duch” ucisza go rubasznym, żołnierskich żartem.
Spotkanie nad grobem Barczyńskiej dobiega końca. Odchodzą w kierunku dawnej stacji kolejki szprotawskiej, ku swoim samochodom.
Niemiec po drodze dopytuje się jeszcze o Olka. Nie bardzo kojarzy to imię, dziwi się skąd się wzięło w tej sprawie, dla której tu się spotykają. Jednocześnie chwali wybór miejsca spotkania, mały, dawny cmentarzyk wiejski, niemal pośrodku lasu, mroźnym, oszronionym porankiem… Napomyka coś o tym, że tutaj odnajduje ducha dawnego miasta Grünberg, dusze swoich przodków, o których kazano mu zapomnieć. Zarzeka się przy tym od razu, że nie ma w tym ani śladu rewizjonizmu. Gdzieżby znowu! Ale teraz, po polskiej ekshumacji wszystkich Niemców z dawnego miejskiego cmentarza Zielonego Krzyża w centrum Zielonej Góry na tę podmiejską nekropolię, myśli, że im się tu leży dużo spokojniej. Te oszronione świerki zimą i zapach faulujących na wietrze pól i łąk wiosną… Wyobraża sobie jak w sierpniową niedzielę wstaje cały tłum duchów dawnych mieszkańców miasta Grünberg i w milczeniu, w lepkim od zapachu dojrzałych malin i borówek słońcu, przemieszcza się te kilkadziesiąt metrów z cmentarza, na miejsce dawnego przystanku kolejki szprotawskiej Heinersdorf. I jak korowód tych upiorów, wsiada jeden za drugim do widma trzech niedużych wagonów osobowych z otwartymi pomostami na obu końcach każdego z nich i ze świetlikami na dachu, ciągniętych przez widmo małego parowozu na trzech osiach i z trzema kominami. I ta mara pociągu wiezie ich znowu, po latach na jagody do Brunzelwaldauer Forst…
Jakby zupełnie zapominając o swoim poprzednim pytaniu, rozmarza się i nie pytany przez nikogo, przyznaje się do tego, że pamięta z dzieciństwa te wyprawy kleinbahnem na jagody z wujostwem i dziadkami, gdy przyjeżdżał, jako uczniak, do Grünberg na wakacje. Jak ganiał bo pagórkach Lasu Broniszowskiego w mundurku Deutsches Jungvolk (oczywiście zaciągnięty tam siłą, a do dziadków uciekał z obowiązkowych zajęć swojego szczepu…).
I tylko major wraca do pytania o Olka, gubiąc się jednak w wyjaśnieniach. „Duch” szybko ucina temat. Znowu pada przy tym po dwakroć imię Chrenowicza i ze trzy razy nazwisko miejscowego sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR, Wytrykusa. Olkiem nikz już się więcej nie interesuje. Jest nic nie znaczącym pionkiem, przypadkowo zaplątanym w te historie. Ma do odegrania jakąś mało znaczącą, trzecioplanową rolę, jego obecność stanowi tylko tło dla innej, ważniejszej osobistości. Tło o tyle istotne, że niezbędne, aby tamten „ważny” ukazał się w całym swym blasku, aby uwypuklić w nim to, co ci trzej planują. Tłem jednak nikt się nie interesuje. Nikt, poza może niektórymi malarzami, abstrakcjonistami. Ale nawet im nie przychodzi do głowy, aby posądzać tło o jakąś psychologiczną głębię, jakiekolwiek ego. Te przymioty nawet malarz rezerwuje wyłącznie dla postaci pierwszoplanowych na obrazie. Tym bardziej przeżyć i przyszłości Olka, bezosobowego elementu tła nawet nie dostrzegają (nie mówiąc o ich roztrząsaniu) bohaterowie reprezentujący tu służby specjalne…
Nie pogubiliście się jeszcze w tym wszystkim? Bo, mówiąc szczerze, zrobiło się nieco chaotycznie. No, ale tym bardziej wracajmy na nasze miejsca na widowni. Zapytacie, czy ten tydzień przynosi jeszcze coś istotnego dla sprawy, której rozwój oglądamy i śledzimy? Odpowiedź brzmi: chyba już nie. Natomiast jak sami widzicie, Olek pozostaje ze swoimi problemami, póki co, sam. Zobaczcie zatem jak próbuje sobie z nimi radzić…

Piątek, nadal
godz. 9:30
Mężczyzna nie zdaje sobie nawet sprawy z tego, jak komicznie wygląda, gdy wchodzi do tego ciepłego, urządzonego ze smakiem pomieszczenia i w tym swoim więziennym sfatygowanym drelichu, długimi krokami, sztywnym chodem przecinając na skos wolną przestrzeń, prosto od drzwi idzie w bok i siada na wyściełanym kolorowym fotelu. Mebel obszyty jest miękkim, mechacącym się materiałem w żywych barwach. Kształty ma opływowe, zachęca do przytulania się, do snucia ciepłych wspomnień lub dawania obietnic. Zaprasza do łagodnego zapadania się, a nie rzucania się niczym furman, mierzący workiem kartofli w okienko od piwnicy.
Kobieta w jaskrawoczerwonym golfie, ozdobionym grubymi warkoczami, z rozpuszczonymi na ramiona blond włosami patrzy na niego z nietajoną dezaprobatą. Dopiero teraz uświadamia sobie, co nie daje jej spokoju od wielu dni. Ten dysonans między jej wyobrażeniami a rzeczywistym obrazem mężczyzny.
Ma na sobie ten czerwony sweter i czarne dzwony z miękkiego sztruksu. Siada za biurkem.
– Dzisiaj nie będę cię usypiać. Najlepiej jeśli zakończylibyśmy już te nasze sesje.
– Czy sugerujesz, że nie osiągniemy postawionych nam celów? Naprawdę jestem przekonany…
Mężczyzna z wielkim poczuciem swobody wypełnia całym sobą wnętrze fotelowego siedziska. W charakterystyczny sposób rozciąga słowa, mówiąc z tą swoją manierą osoby pewnej swego, a znudzoną wątpliwościami rozmówcy. Człowieka, dla której wszelka dyskusja, to strata czasu, ale reaguje na nią nie agresją tylko lekceważeniem. Nie spogląda na kobietę, rozparty, z głową podniesioną, ze wzrokiem skierowanym gdzieś w sufit. Można odnieść wrażenie, że nie przywiązuje najmniejszej wagi do wypowiadanych przez nich oboje zdań, że całą uwagę skupia na delektowaniu się tym wygodnym rozwalaniem się w fotelu.
– Nie, nie, uspokój się. Uspokój. Nie mamy żadnych powodów do obaw, co do naszych spotkań.
– Czy dobrze rozumiem: to ja nie mam żadnych powodów do obaw?
Postawa mężczyzny zaczyna być irytująca.
A kobietę też stać na jadowitość i zgryźliwość:
– Powiedziałam, żadnych…? No, jednak… Zatem przynajmniej w kwestii naszych seansów hipnotycznych. Są tak doskonałe! I dlatego uważam, że już je zakończymy. Wystarczy… – kończy, jednoznacznym gestem ręki każe mężczyźnie opuścić fotel i usiąść na krześle przy biurku.
– … wystarczy? Co według pani wystarczy? I czego ma nam wystarczyć? – mężczyzna nie rusza się ze swojego miejsca. Opuszcza tylko głowę. Nie spogląda już tępo w sufit, a ich oczy spotykają się.
– Ha, ha, ha, wystarczy tego co sobie przypomniałeś. Tego, co wydobyłeś na zewnątrz. Wystarczy twoich opowieści – ponawia swój gest, a wyraz jej twarzy powoduje, iż mężczyzna w końcu przestaje się zachowywać protekcjonalnie. Obraca się w jej stronę.
Kobieta milczy. Ponagla go do przejścia na krzesło. On ociąga się, ale ona jest nieprzejednana. I ta nieugiętość, nawet bez słów, a może właśnie szczególnie nieugiętość bez słów, powoduje, że mężczyzna energicznie, ze złością, wręcz impertynencko wstaje, wykonuje jeden sus i z rumorem zajmuje wskazane mu przez kobietę miejsce.
– Do czego pani wystarczy? – rzuca nieprzyjaźnie.
– I po co ten sarkazm? – w nagrodę za to, że był posłuszny, znowu się do niego odzywa.
Teraz siedzą naprzeciwko siebie, zupełnie blisko. Mogą zacząć przerzucać się słowami ponad blatem biurka.
– Nie rozumie pani, po co?
– Nie, sam sarkazm, chyba rozumiem. Chcę powiedzieć, że nikomu nie jest on tu potrzebny.
– Tu? Nikomu, czyli pani i mnie?
– Tak. Nam.
– Skoro nie planuje już pani więcej hipnozy, to co my tu sami będziemy robić? Czy nasze zadanie nie zostało już wykonane?
– Pozwól, że skończę… Pytasz, do czego mają wystarczyć twoje opowieści ze snów? A przecież chyba znasz swoją sytuację? Wiesz z kim się tu spotykasz? Tłumaczyłam ci już potrzebę tej hipnozy, sam wymyśliłeś, aby powtarzać ten pierwszy seans kolejne razy. Myślałam przez te wszystkie dni, że zrozumiałeś…?
– Tak, to prawda, pozwoliłem. Teraz powinniśmy jednak pójść dalej. Przecież są kolejne etapy, o których pani doskonale wie. Przygotowali panią do tego. A pani wpasowała się w ten ich system.
– Co ty chciałbyś przez to powiedzieć? – kobieta jest wyraźnie poruszona. Nie oczekuje jednak odpowiedzi, ani tym bardziej tego, aby mężczyzna jej się tłumaczył. Wysyła mu tylko czytelny sygnał, że przekracza granice. Jest opanowana, realizuje obowiązki.
– Uważam, że hipnozy już nic nowego nie wniosą, ale chcę znaleźć jeszcze odpowiedź na jedno, ważne pytanie. Ono mi się nasunęło po tej opowieści Matki…
– Matki? – mężczyzna śmieje się.
– Ach, śmiejesz się? Ze mnie, czy z Matki?
– Czy pokłonił się pani sam Freud, drogi człowieku?
– Ach, to stąd ten kpiący uśmieszek… Myśl co chcesz…
– Dobrze, myślę co chcę. – krótko ucina mężczyzna.
– …a ja ci puszczę nagrane fragmenty tego, co wczoraj powiedziałeś i …
On znowu jej przerywa, w przykry i sarkastyczny sposób.
– Czyli posłucham sobie tego, jak opowiadam kobietom różne historie przez sen…?
– Niezupełnie. Jednak sesja hipnotyczna to coś innego, niż zwyczajny sen… – odruchowo oponuje Psycholog, ale w mig się orientuje, że to nie ten czas i nie to audytorium, zarówno na jej naiwną sympatię jak i fachowe rozstrzygnięcia. – W każdym razie – puszczam nagranie – i szybko dodaje widząc grymas na jego twarzy – Zwróć uwagę: ja, pytam a ty próbujesz odpowiedzieć. Uwaga, zaczynam…
Olek Chrenowicz dopiero teraz zauważa na biurku mały magneton. Gdyby miał głębiej rozbudowany i bardziej intuicyjny stosunek do kobiet, zwróciłby zapewne uwagę na to, jak ten niewielki aparat wcina się w pękatą, czerwoną objętość jej piersi, przytłoczony wypukłością wełnianego swetra. Tej intuicji w swoim czasie nie zabrakło pewnemu Holendrowi, z tamtej strony żelaznej kurtyny podczas jej zagranicznej praktyki, na którą wysłali ją odpowiedni ludzie, powiązani z organami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
To wtedy i właśnie od niego dostała w prezencie to nieosiągalne jeszcze w Polsce urządzenie. Podarunek przyjęła tylko dlatego, że od razu, gdy tylko zobaczyła je na wystawie, wiedziała już, w jaki sposób ten magnetofon usprawni jej pracę, jaką sobie wybrała po studiach. Żaden szpital, czy oddział zamknięty, ale resort spraw wewnętrznych i wprawdzie nowatorskie, dopiero raczkujące w resorcie, ale tak ekscytujące, pobudzające krew w żyłach śledztwa, szukanie dowodów w meandrach osobowości zwyrodniałych zbrodniarzy. Grzebanie w otchłaniach morderczych umysłów, nagrywanie, a potem odtwarzanie nagranych wyznań. I długie, niekończące się analizy, profilowanie, odkrywanie równoległych światów w chorych psychikach. I wyciągane na światło dzienne – jako efekt prowadzonych badań i dokonanych odkryć – sensacyjne, niewiarygodne na pierwszy rzut oka, ciągi przyczyno-skutkowe, wielopiętrowe struktury motywacji i ulegania. Przedkładanie egzaltacji i doznań, namiętności i lęków ponad narzucane z zewnątrz, przez społeczeństwo i prawo, normy postępowania. Przekraczanie granic człowieczeństwa. Przesuwanie tych granic…

„Zabrała mi tę widokówkę, podła kobieta. Jedyny ślad łączący mnie z Reinhardem. Zabrała, niemal porwała z moich ramion Januszka, podła…”

Ciąg dalszy za tydzień

Mieczysław Bonisławski

Środa, 01 grudnia
Godz. 10:30
III SESJA HIPNOTYCZNA Z PODEJRZANYM

– Tak, jak mówiłam wczoraj… Jestem już po rozmowie z przedstawicielem prokuratury. Zapadła decyzja o kontynuowaniu naszych seansów. Może jednak zrobimy ich jeszcze kilka. Ale wymagam ścisłej współpracy. I może żadnych kombinacji.
Cisza.
– Słyszysz? Żadnych kombinacji.
– Co mam przez to rozumieć, drogi człowieku? Czy to jest taka niedobra zapowiedź…
– Już ty wiesz, proszę… I spotykamy się z samego rana i pracujemy do obiadu.
– Czy będziemy to robić w areszcie? To nie będzie dobre miejsce na…
– Dlaczego? Skądże znowu!
– Z kolei oni mnie nie puszczą tak co dzień poza mury i do tego na całą dniówkę…
– Może nie tak codziennie, trzy razy na tydzień. I jednak oni nie mają tu nic do zgadzania się, puszczania lub nie. Może tam u was nie ma warunków na takie diagnozowanie. Proszę, hipnoza w celi, czy u naczelnika, to nie do pomyślenia!
– U nas? Czy to żart? Czy pani będzie tak jeszcze żartować więcej, drogi człowieku?
– Nie utożsamiasz się z tym miejscem, jak rozumiem.
– Czy ktoś taki jak ja, by się utożsamiał? Jeszcze chyba mnie nie znasz…?
– Właśnie, może nie znam cię. Jeszcze. A chcę cię poznać. Dlatego nie traćmy czasu. Przejdź… Tam… Tak, gotowy?
Psycholog włącza magnetofon. Rozsiada się, zakłada nogę na nogę. Na kolanie w ciemnej pończosze rozkłada swój nieodłączny notatnik i po chwili zaczyna notować kolejne uwagi:
„Zaciekawił mnie ostatnio ten Ojciec. Kim jest – czy chodzi o rodzica pacjenta? Czy to faktycznie osoba związana z tym chłopcem, chyba ofiarą podejrzanego (to znaczy, domniemaną ofiarą)? Pytam o ojca P. Kim jest? Czy ciągnie się za nim jakaś wina, czy zrobił coś złego?
Dziwne. Podświadomość P. cofa się do czasów wojny. A przecież P. nie może mieć takich wspomnień. Za młody.
Co to za wojna, nie, dobrze, to konkretnie lata po wyzwoleniu, koniec lat 40.
To są wojenne wspomnienia samego Ojca.
Ale jakieś takie dziwne. Co to za skojarzenia?
Przestępstwa, pościgi, przebieranki, widzowie niczym na scenie w teatrze.
Czy to może być przebitka z naszej rozmowy o tym, jak traktują P. w areszcie? Czyżby traktowali go tak źle, że kojarzy mu się to z tragedią, z warunkami wojny?
Muszę go o to spytać następnym razem.
Teraz, nagle, dziwne, bardzo dziwne przejście.
Ojciec. Poprzez postać Ojca wszystko przeobraża się w wizję rozwoju chłopca w pedofila, ale – o dziwo – heteroseksualnego! Czy to jakieś przebłyski własnego „ja” osoby podejrzewanej o takie właśnie przestępstwo? Próba wytłumaczenia się, poszukiwanie usprawiedliwienia w Ojcu, a wojna to jednak wyobrażenie złej sytuacji w domu dzieciństwa?
Jakie znaczenie ma zamiana zainteresowań homoseksualnych (które chyba są oczywiste w przypadku P.) na heteroseksualne z jego opowieści? Nie uznaje złych konotacji w kontaktach z dziećmi w ogóle, a widzi je dopiero wtedy, gdy dochodzi do sytuacji o charakterze homoseksualnym? Czyli, że mężczyznę napastującego małe dziewczynki można wytłumaczyć, ale jeżeli myśli on o chłopcach, to już nie…? Bzdura, przecież Ojciec z podświadomości P. nie usprawiedliwienia swego syna, tylko dlatego, że ten z dziewczynkami… P. rozumie te konteksty, doskonale rozumie, tak samo, jak my wszyscy… A zatem…?
A jeżeli to ma być taka pokrętna forma przyznania się – nie przyznania (jednocześnie)? Nie, raczej wewnętrznego (a zatem bezpiecznego z punktu widzenia zbiorowej odpowiedzialności) pogodzenia się ze straszną prawdą o sobie. Na razie tylko spostrzeżenie dla samego siebie, na zewnątrz natomiast – w zaparte… Stąd te pokrętne zamiany… Ale to może być dobre i skuteczne wprowadzenie do etapu samouświadomienia a następnie – właśnie, w tej naturalnej kolejności – wyznania winy, przyznania się…
Ale to za szybko, to niemożliwe, za łatwo…
Nie, poruszamy się na razie wokół jakiejś głębokiej traumy, związanej z ojcem P., a może nawet z jego własnym brakiem spełnienia się w ojcostwie. Ile on już może mieć lat? A co z jego sytuacją osobistą, jest chyba sam, żadnej kobiety, żadnej nadziei na spełnienie się w roli ojca rodziny, męża?
TRZEBA GO O TO POPYTAĆ. NO, NIESTETY, STARY MISTRZU, NIE OBEJDZIE SIĘ BEZ ‘TYCH’ SPRAW. A TAK NIE LUBIĘ ZAGŁĘBIAĆ SIĘ W SFERY EROTYKI…”

Piątek, 03 grudnia
Godz. 8:30
IV SESJA HIPNOTYCZNA Z PODEJRZANYM

– Porozmawiajmy dzisiaj chwilę przed seansem.
– Czyli tak na jawie?
– Dokładnie.
– A co by miało być tematem naszej rozmowy na jawie?
– Zatem… Widzisz. Jak cię tam traktują, w tym areszcie?
– Normalnie, jak w areszcie.
– A jak to jest „normalnie” w areszcie?
– Musieli się na mnie poznać, bo mam pojedynczą celę. I ciągle przychodzą, sprawdzają czy wszystko mam, czy mi czegoś nie brakuje? Liczą się ze mną.
– A nie jest to związane z tym, o co cię podejrzewa prokuratura?
– Czy jest w tym coś dziwnego, że mnie podejrzewa prokuratura? Każdego, kto przebywa w areszcie śledczym prokuratura podejrzewa. Właśnie z takiego powodu siedzi się tutaj…
– Proszę, nie chodzi o to, że cię podejrzewa, ale o to – o co cię podejrzewa.
– A o cóż takiego wyjątkowego mnie podejrzewa? Co w moim podejrzeniu jest innego, niż u pozostałych osadzonych w śledztwie, aby przywiązywać do tego jakąś większą wagę?
– Naprawdę nie zdajesz sobie z tego sprawy…? Zatem kim ty jesteś dla służby więziennej, dla innych pozbawionych wolności?
– Czy ty nie wiesz, czy tylko udajesz?
– Nie wiem…
– Przestań tak ze mną pogrywać, bo skończymy to całe badanie. Nie zgodzę się na kolejne hipnozy i co wtedy?
– Dobrze, masz rację. Ale jak to się stało, że oni się na tobie poznali?
– Nie wiem dokładnie. Chyba ktoś ich ostrzegł. I dlatego boją się mnie zlekceważyć, zranić. Wiedzą, co mnie czeka… I co ich czeka ode mnie, jak już się to stanie.
– Możesz bardziej konkretnie?
– Nie, nie chcę. I jak mam się zgodzić na dalsze hipnozy, to już zaczynajmy. Bo jak nie…
– Tak. Już. Zaczynajmy.
„Próbuję naprowadzić P. z powrotem na niego samego. Bez skutku. Wyrywa mi się, ucieka.
Znowu uciekł mi do postaci Ojca. Chowa się za nim, w jego cieniu.
To jest właściwie analiza osobowości Ojca i to jak on sam tłumaczy swój stosunek do swojego syna.
Co to ma wspólnego z samym P. i jego samoświadomością? Tyle co nic?
Ojciec jest ubekiem pod przykrywką, niszczy ludzi. Żadnego kamuflażu, jednoznaczne postawienie sprawy. P. nie owija w bawełnę.
Cała paleta zniszczonych ludzi. Czy oni coś uosabiają, jakieś konkretne traumy osoby podejrzewanej?
Z opowiadania cały świat jawi się jako jedno, wielkie bagno, nie ma żadnych pozytywnych postaci ani postaw.
A to wszystko jeszcze na tle świata zabawek, świata dziecka!
O NIE, TYLKO TAKICH SKOJARZEŃ MI JESZCZE BYŁO POTRZEBA! SAMA ZARAZ ZWARIUJĘ…
Pojawiają się złowrogie postacie ‘Ducha’, Redaktora i Trenera. Pojawia się też dziewczynka z domu dziecka.
Czy to są strachy, uosabiające konkretne lęki osoby podejrzewanej?
Czy dziewczynka może mieć związek z pobytem lub zagrożeniem pobytem P. w domu dziecka?
CHOLERA, PRZECIEŻ NIC O CZYMŚ TAKIM NIE WIEM.
CHOLERA, TRZEBA SIĘ W KOŃCU DOWIEDZIEĆ CZEGOŚ BARDZIEJ KONKRETNEGO O P., O JEGO SYTUACJI PRYWATNEJ, RODZINIE, POCHODZENIU!
CHOLERA, CZEMU NIE MA TEGO WSZYSTKIEGO W AKTACH SPRAWY?!
CHOLERA I JESZCZE RAZ TO SAMO – CZEMU JA NIC O TYM NIE WIEM, CZEMU OD TEGO NIE ZACZĘŁAM, NIE ZAŻĄDAŁAM…?
PRZECIEŻ JA NAJNORMALNIEJ W ŚWIECIE ZROBIŁAM WSZYSTKO, DOKŁADNIE ODWROTNIE NIŻ NAKAZYWAŁA MI METODYKA, NIŻ POWINNAM ZROBIĆ.
NO EWIDETNIE, DAŁAM SIĘ PODPROWADZIĆ PIONOWI ŚLEDCZEMU Z PROKURATURĄ NA CZELE, POSZŁAM JAK PO SZNURKU WEDŁUG ICH JAKIEGOŚ ZAŁOŻONEGO Z GÓRY WYNIKU, CELU… JAK JAKAŚ PIERWSZA NAIWNA, JAKAŚ GŁUPIA, BEZ DOŚWIADCZENIA…

Poniedziałek, 06 grudnia
Godz. 12:00
V SESJA HIPNOTYCZNA Z PODEJRZANYM

– Już sądziłem, że mnie więcej nie wywołają. Czy dzieje się coś złego? Naczelnik zabrania…
– Cóż takiego ma się dziać? Nie rozumiem – kobieta wyraźnie bawi się niepokojem mężczyzny. W jej głosie brzmi żartobliwy ton, udaje, w widoczny sposób udaje zdziwienie.
– Jak to! Jest południe i ja od czterech i pół godziny czekam na wezwanie do bramy. I tak siedzę tu i myślę, że już dzisiaj więźniarka nie powiezie mnie z Łużyckiej przez miasto… I wyobrażam sobie, że już więcej nie pojadę do pani.
– Dlaczego miałoby się tak stać, proszę?
– Bo przecież ustalone jest, że spotykamy się wcześnie rano. I przed ósmą mam wsiadać do ciężarówki i wyjeżdżać na ulicę tuż po szczycie dojazdów ludzi do pracy i takimi na wpół pustymi ulicami przemierzać Zieloną Górę na drugi koniec miasta…
– I to, może, wszystko widać z wnętrza więźniarki? Do dzisiaj myślałam, że to jest bardzo ponura buda, bez widoków…
– Coś niecoś widać. Zależy kto patrzy i co chce zobaczyć…
– A ty co chcesz zobaczyć? Swojego ojca?
– Co ty kobieto!
– Jak byłeś wtedy u niego, to jechałeś przez Krosno, czy przez Świebodzin, pamiętasz to?
– Co to za pytania, obywatelko psycholog…?
– Lubisz chodzić w mundurze?
– Tak, bardzo.
– Dlaczego?
– Bo prawdziwy mężczyzna musi być wojownikiem. A mężczyznę, który jest wojownikiem poznać po mundurze. Bo mundur jest najlepszy i w terenie i do walki…
– A nie masz tego po prostu po ojcu?
– Czy istnieje tu jakiś związek?
– Twój Ojciec jest wojskowym.
Nagła cisza.
– Ma dowódcze stanowisko w garnizonie sulęcińskim…
– Nie ma takiego garnizonu.
– A jaki jest?
– Garnizon Wędrzyn…
– Jest szefem WuKaeRu…
Milczenie.
– A matka… Twoja matka…
– A Matkę zostaw w spokoju, suko!
Konsternacja.
Kobieta wzdryga się. Mężczyzna naprawdę ją przeraża w tej chwili. I to porządnie.
Zaraz też próbuje się wycofać z tej sytuacji.
– Zatem… Jak to jest zatem z tym, że chcieli cię odebrać… Zabrać do domu dziecka?
– To nie dom dziecka, tylko takie wariatkowo dla dzieci.
– I co, ojciec nie dopuścił do tego?
– Nie, to matka mnie wybroniła. Bo tylko matka mnie broni! Tylko i zawsze matka!
– I to dzięki niej mieszkasz cały czas w tym małym, poniemieckim domku nad sklepem w piwnicy, a nie gdzieś w bidulu…?
– Bo Matka sprzedaje tam guziki i tasiemki. I staniki, i kobiece majtki.
– Masz kobietę?
– Czy… Jaką kobietę?
– Czyli nie masz żony… Ani dziewczyny…
Milczenie.
– Ojciec mieszka daleko stąd…
Cisza. Coraz bardziej złowroga cisza.
– Czy to nie przez ten wypadek na polowaniu ta cała akcja z zabraniem cię do tego domu dla chorych dzieci?
– A Ojciec nie ma w tym żadnej winy. I to nic a nic! Nie Ojciec!
– Wiem, to sekretarz, ten Wytrykus cię wtedy nie dopilnował, nie zauważył kilkunastoletniego, pałętającego się chłopaka i… Stało się. Pamiętasz?
– Był wypadek. Straszny wypadek.
– Tak? – w głosie kobiety pojawia się nadzieja. Ale mężczyzna ją szybko gasi.
– Bo to była zbrodnia. I na kobiecie.
– Czy Ojciec zrobił coś twojej Matce?
– Zabili nauczycielkę.
– Kto?
– Nie Ojciec! I nie Wytrykus! Bo oni też tam byli wtedy, na tamtym polowaniu. Bo to jest taka jedna zorganizowana grupa. I oni są tak zorganizowani! I zaraz opanują cały świat i całą gospodarkę, wojsko. I zdobędą władzę nad nami. A wy im nic nie zrobicie! Nic!
– Co mielibyśmy im zrobić? Kto miałby robić?
– A ja! Ja! I tylko ja. Wojownik, „Czarny koń”, jest już przysłany po mnie Posłaniec. Bo nadszedł właśnie czas wszystkich obudzić i ratować. Wszystko ratować. I to szybko…
– Co szybko? Co mam robić?
– Uśpij mnie. I to już, zaraz, bo dopóki to jeszcze jest. Szybko, bo zaraz to minie i nigdy się nie dowiesz. I nikt się nie dowie, a oni zabiją cały świat, wszystkich… Szybko, chcę spać, chcę mówić przez sen… I objawię to właśnie teraz, dzisiaj, zaraz… I tylko szybko… A nie spóźnij się tak, jak rano… Bo to już południe… Południe! A tajemnica miała się objawić rano…
Kobieta podprowadza mężczyznę do fotela. W milczeniu, trochę zaskoczona, zszokowana sadza go tak jak zwykle, tak jak to robią od ponad tygodnia.
– Pusta, pusta, pusta więźniarka, bo wyjeżdża bez wybranego Przechodnia. I puste ulice i pusta ciężarówka… I żadnych ludzi, ani tutejszych, ani przechodniów… Bo co to będzie?! A dlaczego wszędzie tak pusto?
Mocno zaniepokojona, usadawia się naprzeciwko, próbuje go uspokoić łagodnym, ciepłym głosem:
– Już, tak, teraz. Uśniesz i będziesz spał. Usłyszysz mnie we śnie. Ja będę ciebie pytała, a ty mi odpowiesz.
– Puste miasto. Czy wszyscy są już umarli, czy wybrany Przechodzień nie zdążył? Czy Posłaniec go nie odnalazł na czas? I zabili wszystkich… Bo za późno… A nauczycielka zginęła na torach. I jak mam teraz bronić przed nią małego chłopca…? jak bronić przed trupem, przed nieżywym trupem…
– Posłuchaj… Będę liczyć… Jeden, dwa… Czujesz… Pięć, śpisz.
Po czym zaczyna, tak jak co dzień, notować, nie zapominając też oczywiście i o włączeniu magnetofonu i uruchomieniu nagrywania.

„Precyzyjny opis zbrodni. Krok po kroku, chwila po chwili.
Od dobrze i precyzyjnie zorganizowanych przygotowań, przez dokładne wykonanie, po doskonały kamuflaż i dezorientację milicji i opinii publicznej.
Skąd on to wszystko wie? Wymyślił to, to wytwór jego wyobraźni i dlatego…
A jeśli nie? To takie realistyczne…
Czy to jest prawdziwa zbrodnia, która niegdyś się wydarzyła i miała nieodwołalny, znaczący, przemożny wpływ na obecny stan psychiki P.?
Czy może jest to obraz przetransponowanych przez umysł dziecka przyczyn tego, na jakiego człowieka to dziecko wyrosło? Jakim człowiekiem stał się sam P.?
Dziecka z niepełnej, odrzuconej na margines, poza nawias społeczeństwa, lekceważonej i pomiatanej rodziny. Matka, prosta, prymitywna kobieta, porzucona po zajściu w ciążę przez wysoko postawionego kochanka, który „po wszystkim”, zaspokojony seksualnie ogier, wraca do swojej „prawdziwej”, zaakceptowanej przez otoczenie komórki społecznej.
Dziecka z trudnego domu, dziecka o niedobrym dzieciństwie.
A może to sam P. jest ofiarą zbrodni, ale jeszcze zupełnie innej, niż ta, którą on śni. Tyle tylko, że jest ona dla niego tak przerażająca, tak traumatyczna, że cały czas wypiera jej prawdziwy obraz. I śni sobie jej urojony wizerunek, jako dalekie odbicie przeszłości, od której nie może się uwolnić?
Co tam się wtedy stało naprawdę w tych Jarogniewicach w 1965 roku? Było polowanie, był wypadek z udziałem dojrzewającego, prawie pełnoletniego młodego człowieka, który jeszcze dzisiaj, po tylu latach, nie jest wolny od jego skutków.

A może nie było żadnej zbrodni. Może porzucony w dzieciństwie przez ojca,
mały chłopczyk,
nastolatek pozbawiony męskiego autorytetu,
młody mężczyzna rzucony na głęboką wodę bez wsparcia rodziny,
wychowywany przez bardzo prostą,
zapracowaną,
skupioną z czasem na ciułaniu i nic nie widzącą poza drobnym interesem matkę,
który teraz, jako dorosły ma problemy z ułożeniem sobie życia, założeniem własnej rodziny, poznaniem i zatrzymaniem przy sobie kobiety…

Może ten opis morderstwa, to lustrzane odbicie, kwintesencja, rodzaj przepuszczonej i odrealnionej przez jego mózg prawdy o tym jego cholernym życiu? Może całe dzieciństwo opisuje hasłowo, jako przewinienie, któremu sam dodaje tak naprawdę nieistniejącego okrucieństwa, bestialstwa, i to takiego, że aż występne niegodziwości jakie go spotkały jawią mu się jako zbrodnia? Ucieka w to wyimaginowane zabójstwo jak do kokonu, chroniącego go przed prawdą o nim samym? To rodzaj przeciwwagi, którą uruchamia w momentach, gdy ta prawda tak nieopatrznie i nachalnie dotyka tych najbardziej wrażliwych strun…? Ucieka od traumatycznych wspomnień do coraz to na nowo wymyślanej zbrodni, która jest jeszcze gorsza od jego prawdziwych wspomnień i dlatego pozwala skupić na sobie moją i jego uwagę, zamiast na dzieciństwie?

Jak go spytać o to, czy ta zbrodnia zdarzyła się naprawdę? Jak go takim pytaniem, nie spłoszyć?

Z drugiej strony, to chyba sukces. Wreszcie skończył skupiać się na Ojcu. Przełom! P. zagłębia się w końcu w sobie samym. O to mi chodziło!
Zaczyna roić jakieś niestworzone wizje, ale to idzie przecież wreszcie w pożądanym kierunku. Widzę światło w tunelu, czy na końcu może być wyjaśnienie relacji P. z jego ofiarą, tym cały czas przewijającym się przez jego wspomnienia chłopcem?
ŻEBY TYLKO GO TERAZ NIE SPŁOSZYĆ.
TO JEST ZADANIE NA POJUTRZE!”

Środa, 08 grudnia
Godz. 8:30
VI SESJA HIPNOTYCZNA Z PODEJRZANYM

„Zbrodnia pojawia się na nowo, w postaci prasowego artykułu.
Jest to kalka z opisu zdarzenia wydobytego ze wspomnień w poniedziałek.
O co tu chodzi, co to oznacza? Gdyby poprzednio miała to być jedynie ucieczka, rodzaj neurastenii, stan chwilowej metafizyki albo psychozy, to przy kolejnym powrocie do tej historii nie ma prawa zgadzać się aż tyle szczegółów, powtarzać tyle (UWAGA – większość!!) konkretów.
Chyba, że histeria i wywoływane nią fantazje zajmują na stałe wspomnienia oparte na rzeczywistych przeżyciach. Ale po dwóch dniach?!
W przerwie między jednym zagłębieniem się w pamięci podświadomej a drugim? To tak się nie dzieje…
Chyba, że P. w tej swojej pojedynczej celi, przez te dwa dni o niczym innym nie myślał, a tylko wyłącznie o tym.
KONIECZNIE SPYTAĆ GO O SYTUACJĘ W CELI. O CODZIENNOŚĆ W WIĘZIENIU. CO I JAK PRZEŻYWA? CO ROBI? O CZYM MYŚLI?
P. przechodzi do opisu swojej domniemanej zbrodni. Kluczy.
A jednak! Tak myślałam, tego się spodziewałam. Nowe obszary wizji i metafizyki. Takie rozwijanie obszaru wyobrażeń, wreszcie wydaje się normalne. Co ja plotę – nienormalne, czyli zgodne z teorią. Kluczy, kluczy, gubi się – i tak powinno być!
P. fantazjuje o jakimś nadprzyrodzonym powołaniu. Roi raz o tym, że jest Wojownikiem mającym uratować świat, do którego zesłano mu Przewodnika, innym razem, że jest jego (tego Posłańca / Przewodnika) ofiarą. Wymyśla postać symboliczną Przechodnia.
Miesza czas i miejsca spotkań z domniemaną ofiarą. Krąży wokoło, nie może zdecydować się na wejście w te obszary pamięci, które bezpośrednio dotyczą jego zbrodniczego kontaktu z ofiarą.
Przebitki prawdopodobnie z nieudanego rzeczywistego, dorosłego życia P.: praca zawodowa, z której go wyrzucono, poczucie osamotnienia i braku jakiejkolwiek wartości (w nim samym / czy w otoczeniu, na świecie), odrzucenia przez społeczeństwo.
Ten Posłaniec to standardowa fobia, figura metafizyczna. Klasyczna obsesja, męcząca wielu od wieków, w każdej epoce. Ale ta postać Przechodnia jest bardzo ciekawa. To jest dosyć odkrywcze. Gdzie on się z tym spotkał? Ja nie słyszałam, żeby ktoś o tym tak pisał. Muszę poszperać. Jak trafię na źródła jego inspiracji, co czyta, czyją filozofią się pasjonuje… To może być klucz do jego osobowości i prawdy o nim samym. I o tym, co chciał zrobić, a co zrobił lub czego nie zrobił? I dlaczego?
A co jeśli ten Przechodzień to jego własne, niejako „autorskie” odbicie rzeczywistości? To zupełnie zmienia obraz tego człowieka. Taką metaforę może wykreować tylko wybitna jednostka. Jaka głębia, jaka – cholera – dokładność w odwzorowaniach zachowań, w detalach możliwych motywacji.
To by było możliwe… Ale nie u takiego prymitywa, znaczy się, pospolicie upośledzonego, z prostym, prymitywnym by rzec, niedorozwojem.
Tak, to jest możliwe. W jednym przypadku. Schizofrenii.
Ale w tym przypadku? Nic na to do tej pory nie wskazywało. To by była sensacja! Taka katastrofalna pomyłka we wstępnej diagnozie…
A to by zdziwiła się ta nadęta dochodzeniówka…
A prokurator? Zabiłabym ją śmiechem…
Ale to niemożliwe. Niemożliwe!”

Piątek, 10 grudnia
Godz. 8:30
VII SESJA HIPNOTYCZNA Z PODEJRZANYM

„P. cały czas kluczy, nie chce dopuścić do siebie wspomnienia samego kontaktu z ofiarą. W tym celu ‘podróżuje’ ze mną po całym mieście, ściąga mnie w różne, znaczące dla konkretnych kontekstów miejsca, jednakże bardzo odległe (w sensie fizycznym i duchowym) od miejsc związanych bezpośrednio z przestępstwem, o które go podejrzewamy. Są to konkretne, identyfikowalne rejony i obszary funkcjonalne Zielonej Góry – boisko sportowe, winiarnia, zaniedbany park, szkoła. To jest niezwykle prawdziwe, stąd nie sposób odseparować prawdy od zmyślenia. I taką właśnie taktykę stosuje P. Kogo chce omamić, zwieść – siebie, czy mnie? Siebie, czy organy ścigające zbrodnię i jej sprawcę?
W co on sam wierzy, a co jest fałszywym obrazem, świadomie wykreowanym dla obrony własnej niezależności?
Wymyśla nowe postacie, która miałyby być znaczące / inspirujące do zbrodniczego kontaktu (Redaktor, Nauczycielka). Wszystko po to, aby odsunąć siebie jak najbardziej w cień, jak najdalej od sceny dramatu, od dokonującego się zła. Najpierw za wszystkie sznurki pociąga wszechwładny i wszechwiedzący Redaktor. Kreator wszystkiego, co wokoło. Nic nie może się wydarzyć, o ile nie jest zaplanowane przez Redaktora i nie służy jego celom. Potem pojawia się jego ofiara, Nauczycielka, która niczym sterowana marionetka pośredniczy między kreującym różne rzeczywistości Redaktorem a ślepym, bezwolnym Przechodniem, uosobieniem P.
On sam nie jest ani dobry, ani zły. Czyni to niemal jako widz, zza szyby…
Potem opisuje otaczający świat, rzeczywistość jako plugawą i nikczemną, bez wartości, zbrodniczą.
Przechodzą z Redaktorem przez zaniedbany park, a w szkole dają się mijać dzieciarni przyprowadzonej przez Nauczycielkę. I tu i tam nikt nie myśli indywidualnie, to ktoś inny nadaje im wszystkim pęd, owczy pęd bez możliwości wyboru i bez własnych intencji. Jednocześnie wszyscy są źli lub są wytworem zła. Zło jest wszechogarniające. Lepkie, zaraźliwe. On, P., nie jest inny od reszty. Jest wytworem świata. Po prostu. Dlatego nie może odpowiadać za swoje czyny, jeżeli są złe lub kogoś krzywdzą.
Tak, chce w ten sposób, kreując taki – jako jedyny możliwy – obraz otoczenia, usprawiedliwiać swoje postępowanie, że to niby jest wyłącznie jego odpowiedź na to powszechne zło. Nie, nawet nie odpowiedź. On nie odpowiada, on godzi się z koniecznością.
Nie dopuszcza na razie do siebie wspomnień związanych z jego inicjatywami, z jego własnymi inspiracjami wiążącymi go w jakikolwiek sposób z ofiarą.
SŁOWEM BRNIEMY W CZARNĄ DUPĘ! CZY ISTNIEJE JESZCZE DLA NAS JAKIEŚ WYJŚCIE Z TEJ DUPY?
Cholera, jestem na dnie labiryntu. Muszę nas stąd w jakikolwiek możliwy sposób wyplątać. I to szybko, jak najszybciej. Każda kolejna chwila w tym trzęsawisku i ugrzęźniemy tu na zawsze, bez nadziei wyjścia!
Czy on to robi specjalnie? Czy też sam jest aż tak bardzo zaplątany? TO CIEKAWY MOTYW!
Gdy tylko uda mi się na to odpowiedzieć, mam w ręku klucz do jego osobowości, do wszystkich tajemnic, odpowiedzi na pytania. WIEM O NIM WSZYSTKO!!
Ale jak to zrobić? CZY TO JEST W OGÓLE TERAZ WYKONALNE?
Oby tylko nie okazało się, że rzeczywiście znajdujemy się W PRAWDZIWEJ CZARNEJ DUPIE! Bo to by oznaczało, że jest niebezpiecznie. PACJENT MOŻE Z TEGO W OGÓLE NIE WYJŚĆ. NIE TO, ŻE JA GO STRACĘ, ON PO PROSTU MOŻE ULEC SAMODEGRADACJI. TAK ‘POKRĘCONA’ PODŚWIADOMOŚĆ MOŻE MU UNIEMOŻLIWIĆ POWRÓT DO RZECZYWISTOŚCI.
Słucham go. Mój Boże, on się coraz bardziej nakręca, wyraźnie czuje się tu coraz lepiej. Ten mrok, te katakumby. Ta ucieczka od światła słonecznego, od ludzi, przed ludźmi. Ta cała historia stworzona dla utwierdzenia się w wyborze ucieczki, jako postawy pożądanej i skutecznej w działaniu prowadzącym do wybranego celu. Ta humanistyczna otoczka, ta historia, kultura, religia w tym wszystkim, tylko po to, aby nabrało to uniwersalnych wartości. Dzięki którym da się z tym żyć, da się tu żyć z samym sobą, z własnymi wyborami.
A te cienie i mroki skutecznie ukryją ohydę, którą widać tylko w świetle, na powierzchni. Tutaj można nie pamiętać, nie wiedzieć, nie czuć do siebie wstrętu. Chociaż, co się stało, to się nie odstanie… Tylko, że tutaj to wszystko już nie ma znaczenia. Tu się da z tym żyć… Nikt nie rzuci oskarżenia w twarz, nikt się nie odsunie, nie zabierze ręki, nie odwróci oczu. Tak, tu po prostu da się z tym żyć… Jeszcze chwila i nie będzie chciał wracać. CHOLERA, JA GO WPĘDZAM W SCHIZOFRENIĘ…
Szybko, akcja ratunkowa. Wyjść, wyjść z tego już, teraz, jak najszybciej… Ani chwili, ani kroku dalej…”
– Pięć, cztery… Panie Olku… Słyszy mnie pan?! Trzy, dwa… Budzimy się, zabieram pana z powrotem do realnego świata. Jeden! Jeden! Już pan nie śpi. Widzi mnie pan? Jaki dzisiaj mamy dzień? Halo, co za dzień dzisiaj?
Potrząsa nim. Staje nad nim, pochyla się. Aż do skutku, do chwili, gdy się ocknie i jej odpowie. Jest przerażona.
– Co? Co jest? Piątek… Tak, piątek. Chyba trzynastego? Tak, trzynasty…
– Rzeczywiście. Cholera, piątek, trzynastego…
Mężczyzna śmieje się jakby nigdy nic. Rzuca kobiecie niby to z troską, ale tak naprawdę, to zaczepnie, szyderczo:
– Obywatelka psycholog jest przesądna?
– Co, ja…?
Cieszy się, widząc ją taką zaskoczoną, skonfundowaną.
– To może ja jednak obudzę się jutro? To będzie sobota i już czternasty…
Kobieta w końcu otrząsa się. Poważnieje.
– Co to za żarty, panie Olku! Dzisiaj jest dopiero dziesiąty. Trzynasty będzie w poniedziałek.