Roman Brodowski (Brom)

Koniec Księstwa Warszawskiego

Dopóki trwała ofensywa wojsk napoleońskich na Wschód, zwana w języku wojskowym kampanią, dopóty istniało i Księstwo Warszawskie. Napoleon zdawał sobie sprawę, że nadejdzie czas, gdy będzie zmuszony do bezpośredniej wojny z Rosją, tym bardziej że car Aleksander I prowokacyjną polityką handlu morskiego niweczył jego plany podboju Anglii. Cesarz przygotował więc plany agresji na państwo moskiewskie.

Continue reading “Historia Ukrainy w pigułce Broma (29). Początek końca.” →

Roman Brodowski (Brom)

Napoleon i narodowowyzwoleńcze nadzieje Polaków

Epoka Napoleońska, chociaż trwała tylko 16 lat, miała ogromny wpływ nie tylko na sytuację w zakresie przemian prawnych, społecznych, politycznych ówczesnej Francji, ale i całej Europy. Chociaż reformy wprowadzane przez Bonapartego budziły zainteresowanie na europejskich dworach, to jednak uzasadnione obawy przed rosnącą potęgą Francji, budziły nie działania reformatorskie, lecz konflikty zbrojne, w których Francja odgrywała pierwszoplanową rolę.

Właściwie kariera polityczna Napoleona, od zawsze prowadziła na „wyżyny”, wojennym szlakiem, jeszcze zanim objął funkcję w tak zwanym „trójrządzie konsularnym”. Na potrzeby moich wykładów skupię jednak uwagę na kampanii wojennej Bonapartego, która odegrała rolę w walce narodowo-wyzwoleńczej naszego narodu.

Continue reading “Historia Ukrainy w pigułce Broma (28). Cesarz.” →

Roman Brodowski (Brom)

Początki walki narodowo-wyzwoleńczej i legiony polskie na obczyźnie

Chociaż pozaborowa rzeczywistość wymazała Rzeczpospolitą z map ówczesnego świata, to zaborcom przyszło zmierzyć się z problemem „przejętych” przez siebie ludziach, a mowa tu o tworzących unię Polakach, Litwinach i etnicznych Rusinach. Ich stosunek do nowych władz, w zależności od statusu społecznego, był zróżnicowany. Zarówno chłopi, jak i część mieszczaństwa, szczególnie ta, która nie posiadała jeszcze świadomości przynależności narodowej, obojętnie przyjęli podległość innym, nowym władzom.

Sprawa miała się jednak inaczej w środowisku szlacheckim, które z pewnością tę zmianę, utratę niepodległości, odczuwało w sposób nader bolesny. Świadomość klęski narodowej i nowa rzeczywistość, która na wielu wymogła realizm polityczny, zmusiły przedstawicieli szlachty do pogodzenia się z nową sytuacją. Również zamożni obywatele byłej Rzeczypospolitej z obawy przed utratą majątków, choć być może nie aprobowali zaboru, przyjęli ten stan rzeczy bez oporów.

Continue reading “Historia Ukrainy w pigułce Broma (27), powstania i legiony” →

Roman Brodowski (Brom)

Refleksyjne pożegnanie Rzeczypospolitej

Przypomnijmy: W dniu 24 października 1795 roku Rosja, Austria i Prusy zawarły ostateczne porozumienie rozbiorowe, a miesiąc później, 25 listopada król Stanisław August Poniatowski abdykował na zamku w Grodnie, przekazując polską koronę Katarzynie II. Rzeczpospolita przestała istnieć. Dla Polski i Litwy, jeszcze nie tak dawno połączonych unią, nastał czas niebytu. Odmienne kulturowo, mentalnie i religijnie narody nawet nie były w pełni świadome swojego położenia. Zaczynał się adwent, ludzie powoli przygotowywali się do świąt Bożego Narodzenia, do wigilii, pasterki, pożegnania ostatniego roku Rzeczypospolitej. W Nowym Roku Polski i Litwy już nie było.

Continue reading “Historia Ukrainy w pigułce Broma (25), ostatnie święta Rzeczypospolitej” →

Kochani Czytelnicy, niestety – taki tekst akurat na święta. Mimo to – wesołych świąt, oby było lepiej niż 230 lat temu.

Roman Brodowski (Brom)

Pożegnanie z Rzeczypospolitą Obojga Narodów 2. Rozbiory.

Zamieszanie w Rzeczypospolitej spowodowane przez kontrowersje w sprawie innowierców i wynikające stąd działania Konfederacji Barskiej wykorzystał dla swoich celów król Prus Fryderyk II.

Pod pretekstem obrony Prus przed rzekomą zarazą, wprowadził swoje wojska na tereny Rzeczypospolitej, niby w celach sanitarnych, a zagarniając po drodze tereny Wielkopolski. Polityczny i militarny wybieg Fryderyka był preludium do realizacji jego dalszych planów, czyli dokonania rozbioru Polski. Oczywiście ze względu na ograniczone możliwości potrzebował partnerów. Wykorzystując obawy Rosji przed zawiązaniem koalicji austriacko-pruskiej oraz obawy Austrii przed wygrywającą w wojnie z Turcją Rosją, uzyskał od pozostałych dwóch „czarnych orłów” aprobatę wspólnego dokonania rozbioru Rzeczypospolitej.

Aktu pierwszego rozbioru dokonano 17 lutego 1772 roku, a potwierdzono sporządzonym i podpisanym traktatem rosyjsko-prusko-austriackim 5 sierpnia tegoż roku.

Rozbiór ten zakończył ostatecznie Konfederację Barską. W wyniku tego pierwszego rozbioru, trwającego do 1776 roku, kiedy zaborcy podpisali porozumienie końcowe, Rzeczypospolita utraciła 1/3 terytorium oraz ponad 30% ludności. Pomimo tak wielkich strat, istniała nadal i powoli próbowała odzyskać siły.

Z pewnością dla polskiej szlachty dramat jakim był rozbiór miał wielkie znaczenie, był bowiem nie tylko klęską, ale stał się też impulsem do wzmocnienia proces odnowy. Mimo wielu trudności, w kraju zaczęła rozwijać się gospodarka. Następował szybki rozwój w sferze kultury, zamierzano przeprowadzić reformy prawa i administracji. Andrzej Zamojski opracował nowy kodeks prawny, który niestety w 1780 roku nie został przyjęty przez sejm.

Continue reading “Historia Ukrainy w pigułce Broma (24). Stanisław August po raz trzeci.” →