Lidia Głuchowska

Dziesięć lat temu odbyło się szczególne międzynarodowe tournée wystawy, inicjujące obchody 100-lecia awangardy w Polsce. Dziś jest okazja, by to przypomnieć. W związku z tym prezentujemy film/teaser BUNT – re-wizje. 100 lat Buntu

Vor zehn Jahren fand eine besondere, internationale Ausstellungstour statt, welche die Feierlichkeiten anlasslich von 100. Jubilaeum der Avantgarde in Polen initiierte. Heute ist es ein Anlass, um daran zu erinnern. Daher präsentieren wir den Film/Teaser BUNT (REVOLTE) – Re-visionen. 100 Jahre von Bunt

Koncepcja i kierownictwo naukowe/ Konzeption und wissenschaftliche Leitung: Dr. Lidia Głuchowska
Realizacja techniczna / technische Umsetzung: Anna Mazurkiewicz

A to się wtedy działo… / Und darum ging es…

Wystawa

„Bunt”– Ekspresjonizm – Transgraniczna awangarda. Prace z berlińskiej kolekcji prof. St. Karola Kubickiego, 2015

W roku 2015 w ramach kilku różniących się od siebie odsłon prezentowana była wystawa „Bunt”– Ekspresjonizm – Transgraniczna awangarda. Prace z berlińskiej kolekcji prof. St. Karola Kubickiego. Wystawy odbyły się w Muzeum Narodowym w Poznaniu, Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Dreźnie i Dolnośląskim Centrum Fotografii „Domek Romański” we Wrocławiu. Ekspozycja ta honorowała darowiznę z berlińskiej kolekcji prof. St. Karola Kubickiego († 2019) – syna polsko-niemieckiej pary artystów awangardowych, Margarete i Stanisława Kubickich – dla Muzeum Narodowego w Poznaniu i Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy.

Zasadniczą część prezentowanego zbioru dzieł stanowiło ok. 90 ekspresjonistycznych prac poznańskiej plastyczno-literackiej grupy Bunt (1918–1922). Całe tournee włączone było do programu Międzynarodowego Triennale Grafiki w Krakowie.

Obok dzieł Kubickich, inicjatorów polsko-niemieckich kontaktów wystawienniczych i wydawniczych – przede wszystkim między poznańską grupą Bunt i czasopismem „Zdrój” (1917–1922) a berlińskimi galeriami i czasopismami „Die Aktion” i „Der Sturm” – prezentowano rysunki, pastele, linoryty i prace w technikach wklęsłodruku autorstwa Jerzego Hulewicza, Władysława Skotarka, Stefana Szmaja, Jana Jerzego Wronieckiego i Jana Panieńskiego, które w związku z wystawami grupy Bunt w latach 1918–1922 w Berlinie pozostawały w zbiorach rodziny Kubickich aż do czasu donacji.

Ekspozycji historycznych prac z okresu schyłku I wojny światowej i dwudziestolecia międzywojennego towarzyszyły prezentacje artystyczne Refleks (2014–2015), Ulotka i Ich 7 (2015), zainspirowane tworczością, działalnością i programem grupy Bunt, zrealizowane przez 30 graficzek i grafików z Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu i Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, a obejmujące poza pracami na papierze, instalacjami i jedną rzeźbą także dokumentalne fotografie i filmy artystyczne. Dialog współczesnych twórców ze sztuką klasycznej awangardy ukazała też reliefowa instalacja ze szkła i żelaza Przenikanie autorstwa duetu artystycznego – Karoliny Ludwiczak i Marcina Stachowiaka – stanowiącego symboliczny odpowiednik współtwórcow grupy Bunt i rodziców darczyńcy, Margarete i Stanisława Kubickich, prezentowana w Dreźnie i Wrocławiu.

Częścią tournee była konferencja „Bunt” a tradycje grafiki w Polsce i w Niemczech w Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy, ktore wydało również tom pokonferencyjny z artykułami autorstwa znawców grafiki i praktyków tej dyscypliny sztuki.

Program towarzyszący wystawie objął łącznie pięć dwujęzycznych publikacji, wykłady, warsztaty i prezentacje w Muzeum im. J. I. Kraszewskiego w Dreźnie, w trakcie Nocy Muzeow w Poznaniu (16.05.2015) oraz Wrocławskich Targów Dobrych Książek.
W latach 1962–2015 prof. St. Karol Kubicki ofiarował polskim muzeom ponad 90 prac plastycznych zrzeszenia Bunt, a w samym tylko roku 2015 – 78 dzieł dla Muzeum Narodowego w Poznaniu i Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczłkółkowskiego w Bydgoszczy. W odpowiedzi na tę hojną darowiznę 31 artystek i artystów, uczestników projektów Ulotka, postanowiło podarować donatorowi logo wystawy „Bunt”– Ekspresjonizm – Transgraniczna Awangarda. Prace z berlińskiej kolekcji prof. St. Karola Kubickiego / ,Bunt’– Expressionismus – Grenzubergreifende Avantgarde. Werke aus der Berliner Sammlung von Prof. St. Karol Kubicki. Jest to linoryt Andrzeja Bobrowskiego Transformacja M[argarete] / S[tanisław] (2015).

Praca ta przedstawia metaforyczny portret podwójny rodziców darczyńcy, nawiązujący do ich wizerunków własnych z lat 1917–1918. Projekt Ulotka, logo wystawy i list intencyjny stanowiły symboliczne podziękowanie polskich artystek i artystów współczesnych za jego dar. Do dziś realizują dalsze projekty artystyczne inspirowane twórczością Buntu.

^{Transformacja M/S, linoryt / Transformation M/S, Linolschnitt, 62 x 89,3 cm, 2015
Logo tournée wystawy / Logo der Ausstellungstour: Andrzej Bobrowski}

Relacje o tournée wystawy „Bunt”– Ekspresjonizm – Transgraniczna awangarda.Prace z berlińskiej kolekcji prof. St. Karola Kubickiego i innych, w tym niedawnych, wydarzeniach inspirowanych twórczością poznańskich ekspresjonistów zamieszczaliśmy już tu:

https://ewamaria.blog/2015/12/11/bunt-und-bunt-and-also-the-revolt/
https://ewamaria.blog/2015/11/26/exhibition-bunt-expressionism-transborder-avant-garde-in-wroclaw/
https://ewamaria.blog/2015/10/03/bunt-und-die-gegenwartskunst/
https://ewamaria.blog/2015/09/30/bunt-3-filme/
https://ewamaria.blog/2015/09/04/es-ist-bunt-in-dresden/
https://ewamaria.blog/2015/07/15/15640/
https://ewamaria.blog/2015/06/23/bunt-reloaded/
https://ewamaria.blog/2015/05/31/15095/
https://ewamaria.blog/2015/04/19/powrot-grafik-ruckkehr-der-praphiken/

Ausstellung

‚Bunt’ (Revolte) – Expressionismus – Grenzübergreifende Avantgarde. Werke aus der Berliner Sammlung von Prof. St. Karol Kubicki, 2015

Im Jahr 2015 wurde an mehreren Standorten die Ausstellung ‚Bunt’– Expressionismus – Grenzübergreifende Avantgarde. Werke aus der Berliner Sammlung von Prof. St. Karol Kubicki präsentiert : Nationalmuseum in Poznań, Leon-Wyczółkowski-Bezirksmuseum in Bydgoszcz, Kraszewski-Museum/Museen der Stadt Dresden sowie im Niederschlesischen Zentrum für Fotografie „Romanisches Haus“. Anlass hierfür war eine symbolische Würdigung, welche der Schenkung von Kunstwerken aus der Berliner Sammlung von Prof. St. Karol Kubicki († 2019), Sohn der deutsch-polnischen Avantgardekünstlerpaares Margarete und Stanisław Kubicki, an das Nationalmuseum in Poznań sowie das Leon-Wyczółkowski-Bezirksmuseum in Bydgoszcz 2015 zukam.

Den größten Teil der ausgestellten Werke bildeten ca. 90 expressionistische Grafiken der Posener KünstlerInnen- und LiteratInnengruppe Bunt [Revolte, 1918–1922]. Die gesamte Ausstellungstour war Teil des Programms von Internationale Grafik-Triennale in Krakau.

Neben den Werken der Kubickis, Initiatoren der deutsch-polnischen Kontakte im Zuge der Ausstellungs- und Verlagsaktivitaten – vor allem zwischen der Posener KünstlerInnengruppe Bunt und der Zeitschrift Zdrój [Quelle 1917–1922] zu den Berliner Galerien und den Zeitschrift en Die Aktion sowie Der Sturm – wurden Zeichnungen, Pastellbilder, Linolschnitte und Tiefdrucke der Künstler Jerzy Hulewicz, Władysław Skotarek, Stefan Szmaj, Jan Jerzy Wroniecki und Jan Panieński präsentiert . Ihre Werke verblieben seit den Ausstellungen in den Jahren 1918–1922 bis zur Schenkung in 2025 in der Familiensammlung der Kubickis in Berlin.

Die Ausstellung der historischen Werke aus dem Zeitraum vom Ende des Ersten Weltkrieges bis einschließlich Zwischenkriegszeit, wurde von der Präsentation der KünstlerInnenprojekte Refleks [Reflex] (2014–2015), Ulotka [Flyer] und Ich 7 [Sie 7] (2015) begleitet. Die darin vertretenen rund 30 GrafikerInnen, vorwiegend von der Kunstuniversität in Poznań und der Eugeniusz-Geppert -Akademie der Bildenden Künste in Wrocław sowie eine Bildhauerin, wurden vom künstlerischen Schaffen, Wirken und Programm der Gruppe Bunt inspiriert . Die Ausstellung umfasste Arbeiten auf Papier, eine Plastik, Installationen, dokumentarische Fotografien sowie künstlerische Filme. Zudem wurde die reliefartige Installation Przenikanie [In-Einander-Greifen] aus Glas und Stahl in Dresden und Wrocław präsentiert, welche einen Dialog mit der Kunst der klassischen Avantgarde darstellt. Dieses Werk eines künstlerischen Tandems, Karolina Ludwiczak und Marcin Stachowiak, knüpft symbolisch an das gemeinsame Schaffen der Mitbegründer der Gruppe Bunt und Eltern des Schenkers an, Margarete und Stanisław Kubicki.

Ein Bestandteil der Ausstellungstour war auch die Konferenz Bunt und die Traditionen der Grafik in Polen und Deutschland, vorbereitet durch das Leon-Wyczółkowski-Bezirksmuseum in Bydgoszcz, welches auch einen Konferenzband mit Beitragen von HistorikerInnen der Grafikkunst und PraktikerInnen der Disziplin herausgab.

Das Begleitprogramm zur Ausstellung umfasste insgesamt fünf zweisprachige Publikationen, Vortrage, Workshops, Präsentationen im Kraszewski-Museum Dresden sowie im Rahmen der Nacht der Museen in Poznań und die Beteiligung an der Messe der Guten Bücher in Wrocław.

Uber 90 Kunstwerke der Gruppe Bunt wurden insgesamt in den Jahren 1962–2015 von Prof. St. Karol Kubicki polnischen Museen vermacht, davon allein im Jahr 2015 78 Werke dem Nationalmuseum in Poznań und dem Leon-Wyczółkowski-Bezirksmuseum in Bydgoszcz. Als Antwort auf diese großzügige Schenkung beschlossen die 31 KünstlerInnen, TeilnehmerInnen des Projekts Flyer, dem Stifter das Logo der Ausstellung ‚Bunt’– Expressionismus – Grenzübergreifende Avantgarde. Werke aus der Berliner Sammlung von Prof. St. Karol Kubicki zu schenken – ein Linolschnitt von Andrzej Bobrowski Transformation M/S. Dieses Werk ist ein metaphorisches Doppelportrat der Eltern des Schenkers, welches an deren Selbstbildnisse aus den Jahren 1917–1918 anknüpft . Die Kunstpräsentation Ulotka, das Ausstellungslogo sowie ein Motivationsschreiben sind als symbolische Danksagung polnischer GegenwartskünstlerInnen für die Schenkung aus Deutschland zu verstehen. Bis heute organisieren die Künstlerinnen der Magdalena-Abakanowicz-Kunstuniversität in Poznań weitere künstlerische Projekte, welche vom Wirken der Gruppe Bunt inspiriert werden.

Berichte uber die Ausstellungsour ‚Bunt’– Expressionismus – Grenzubergreifende Avantgarde. Werkeaus der Berliner Sammlung von Prof. St. Karol Kubicki und die anderen, auch neulichen kuenstlerischen Ereignisse, die vom Wirken der Gruppe Bunt inspiriert wurden, haben wir bereits publiziert:

https://ewamaria.blog/2015/12/11/bunt-und-bunt-and-also-the-revolt/
https://ewamaria.blog/2015/11/26/exhibition-bunt-expressionism-transborder-avant-garde-in-wroclaw/
https://ewamaria.blog/2015/10/03/bunt-und-die-gegenwartskunst/
https://ewamaria.blog/2015/09/30/bunt-3-filme/
https://ewamaria.blog/2015/09/04/es-ist-bunt-in-dresden/
https://ewamaria.blog/2015/07/15/15640/
https://ewamaria.blog/2015/06/23/bunt-reloaded/
https://ewamaria.blog/2015/05/31/15095/
https://ewamaria.blog/2015/04/19/powrot-grafik-ruckkehr-der-praphiken/

***

Wystawa / Ausstellung:

„Bunt”– Ekspresjonizm – Transgraniczna awangarda. Prace z berlińskiej kolekcji prof. St. Karola Kubickiego

,Bunt’ (Revolte) – Expressionismus – Grenzübergreifende Avantgarde. Werke aus der Berliner Sammlung von Prof. St. Karol Kubicki, 2015

Koncepcja wystawy / Konzeption der Ausstellung: Lidia Głuchowska
Kuratorka tournée / Kuratorin der Ausstellungstour: Lidia Głuchowska

Prezentacje artystyczne towarzyszące wystawie / Begleitende Kunstpräsentationen:
Instalacja Przenikanie / Installation In-Einander-Greifen, 2015: Karolina Ludwiczak, Marcin Stachowiak

Refleks / Reflex (2014/2015), Kurator: Maciej Kurak
Ulotka / Flyer (2015), Kurator: Maciej Kurak, Koordynator / Koordinator: Jacek Szewczyk
Ich 7 / Sie 7 (2015), Kuratorka / Kuratorin: Lidia Głuchowska

Artystki i artyści współcześni / Vertretene GegenwartskünstlerInnen

Artystki i artyści graficy / KunstgrafikerInnen:

Krzysztof Balcerowiak, Andrzej Bobrowski, Magdalena Czerniawska, Stefan Ficner, Agata Gertchen,
Marek Glinkowski, Mariusz Gorzelak, Paweł Frąckiewicz , Jarosław Janas, Aleksandra Janik, Zuzanna Dyrda,
Dorota Jonkajtis, Anna Kodź, Wojciech Kołacz , Sebastian Łubiński, Katarzyna Krawczyk, Marta Kubiak,
Maciej Kurak, Małgorzata Maryna Mazur, Agnieszka Mori, Christopher Nowicki, Grzegorz Nowicki,
Mirosław Pawłowski, Max Skorwider, Jacek Szewczyk, Piotr Szurek, Michał Tatarkiewicz ,
Anna Trojanowska, Przemysław Tyszkiewicz , Małgorzata Warlikowska, Radosław Włodarski

Rzeźbiarka / Bildhauerin: Małgorzata Kopczyńska

Wystawa Programu Towarz yszącego Międzynarodowego Triennale Grafiki – Kraków 2015
Eine Ausstellung im Rahmen des Begleitprogramms der Internationalen Grafik-Triennale – Kraków 2015

Organizatorzy wystawy / Ausstellungsveranstalter:

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu / Kunst – und Kulturzentrum in Wrocław

Dolnośląski Festiwal Artystyczny OKiS (DFA) / Niederschlesisches Kunstfestival OKiS (DFA)

Miejsca prezentacji / Ausstellungsorte:

Muzeum Narodowe w Poznaniu (MNP)
Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy (MOB)
Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Dreźnie (należące do Związku Muzeów Miasta Drezno) / Kraszewski-Museum Dresden (zugehörig dem Verbund der Museen der Stadt Dresden)
Dolnośląskie Centrum Fotografii „Domek Romański” (Galeria OKiS) / Galerie des OKiS), Wrocław

Partnerzy wystawy / Partner der Ausstellungsveranstalter:

Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, Wydział Grafiki i Sztuki Mediów
Wrocławskie Targi Dobrych Książek
Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu, Wydział Grafiki i Komunikacji Wizualnej
Fundacja Rarytas, Poznań
Wielkopolskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych
Instytut Sztuk Wizualnych, Wydział Artystyczny, Uniwersytet Zielonogórski